Site pictogram Tilburgers.nl

De Pollepel: levensloop van een sociaal gedachtegoed

red de pollepel flyerIn december 2014 werd bekend dat Sociaal eethuis ‘De Pollepel’ per 1 maart 2015 gaat stoppen. Reden voor ‘De Pollepel’ om na 34 jaar haar deuren te sluiten is de afbouw van de gemeentelijk subsidie van 100.000 euro. Stichting La Poubelle heeft voor 2015 nog geen subsidieverzoek ingediend voor sociaal eethuis De Pollepel, omdat op basis van het programma van eisen voor de aanpak van armoede, het verstrekken van maaltijden via De Pollepel geen deel meer uitmaakt van armoedebestrijding. In plaats van het subsidiëren van warme maaltijden wil La Poubelle inzetten op de activiteiten van de goederenbank en op ontwikkelplekken voor kwetsbare burgers.

Wat er aan vooraf ging.

In de jaren ’70 startte Gerrit Poels (pater Poels) met een opvang voor dak- en thuislozen, huize Poels. Iedereen in nood kon bij hem terecht en wist hem te vinden. Hij verzamelde kleding om aan deze mensen te kunnen geven en ook mensen die spullen kwijt wilden wisten hem te vinden. En niet alleen kleding: algauw brachten mensen ook huisraad en meubels naar Gerrit Poels. Hiermee konden mensen die vanuit de opvang van Huize Poels weer een woning, kamer of flatje betrokken hun nieuwe woonplek inrichten en een nieuwe start maken.

Hieruit ontstond in 1978 mede dankzij Pater Gerrit Poels, coördinator Boy Schuurmans, Willemijn Mulders en Rogier Fokke het werkgelegenheidsproject en kringloopmagazijn La Poubelle wat al snel uitgroeide tot een de heuse kringloopwinkel met werkplaatsjes aan de Stedekestraat. Hierdoor hadden mensen uit de opvang een dagbesteding, wat een van de basisvoorwaarden was om gebruik te mogen maken van opvang Huize Poels.

Gerrit-PoelsIn 1981 volgde hieruit het sociaal eethuis De Pollepel en later ook de groentetuin ’t Rooie Bietje. Gerrit Poels, die zag dat mensen aan de onderkant van de samenleving vaak niet goed aten, wilde dagelijks een gezonde en goedkope maaltijd aanbieden. Doordat hij goede contacten had met de fraters kreeg hij de beschikking over een gedeelte van Huize Nazareth, de keuken en de eetzaal van het voormalige jongensinternaat aan de Nazarethstraat. Er werd dagelijks gekookt en geserveerd door vier vrijwilligers, waaronder frater Piet, voor algauw veertig eters per dag. Een driegangenmaaltijd kostte Fl.3,50 (drie gulden vijftig).

Het begin van de Pollepel, dat al 34 jaar een begrip is in Tilburg, en waar 364 dagen per jaar mensen terecht kunnen, dagelijks tussen de 50 en 90 eters.

In 1989 verhuisde De Pollepel noodgedwongen en op last van de Keuringsdienst van Waren van de Nazarethstraat naar het voormalige meisjesinternaat Maria Goretti aan het Wilhelminapark omdat de keuken sterk was verouderd en vanwege achterstallig onderhoud. “Soms viel de kalk spontaan van het plafond in de soep.” vertelt Joop Ligthart, die één van de vrijwilligers van het eerste uur was. In het nieuwe onderkomen aan de Stedekestraat kon De Pollepel gebruik maken van de instellingskeuken van het voormalige kindertehuis.

In 2001 keerde de Pollepel terug onder de vleugels stichting La Poubelle, waaruit het ooit ontstaan was. Er waren in 2001 al plannen om De Pollepel flink uit te breiden, onder andere met maaltijden voor mensen die zoutloos of anderszins een aangepast dieet volgen, met een lunch en met mogelijkheden om maaltijden af te halen of thuis te laten bezorgen. Hiervoor werd een manager aangetrokken, die dit alles moest opzetten en in goede banen leiden. In 2006 werd aan stichting La Poubelle ook de in nood verkerende straatkrant ‘Allee’ aan toegevoegd, die al snel werd omgedoopt tot gratis ‘Spint’.

poels 1981 pollepelIn 2011 werd stichting La Poubelle, waaronder sociaal eethuis De Pollepel overgenomen door de Diamantgroep. ’t Rooie Bietje wilde niet mee en ging onder de paraplu van Traverse, voormalig Huize Poels, verder waar ook al sinds jaren de opvang van dak- en thuislozen onder valt. Het gratis magazine Spint, tijdschrift voor de betrokken Tilburger, ging verder onder de Twern (nu ContourdeTwern).

Tegenwoordig heeft De Pollepel te maken met teruglopende bezoekersaantallen: van gemiddeld 78 in 2009 naar 56 in 2013. De belangrijkste reden hiervoor is, dat in deze periode een aantal keer de prijzen zijn verhoogd. Nu: €5,50 voor twee gangen (voor de terugrekenaars: 12 gulden en 10 cent). Voor een extra gang en voor een drankje (geen alcohol) moet worden bijbetaald. Daarnaast zijn de kosten gestegen. In 2013 waren de kosten op jaarbasis €268.000,-, waarvan €116.000,- op ging aan salarissen. De inkoop van producten kost op jaarbasis €77.000,-. De overige kosten, €75.000,- gaan op aan ‘overhead’, energie en BTW-afdracht.

De-PollepelDe verkoop van maaltijden brengt €138.000,- op. Het pand in de Stedekestraat is eigendom van de gemeente Tilburg en dat kost op jaarbasis €18.000,- aan huur (in 2012). Echter, de scouting ‘Esjeekaa’ en de huurders van de appartementen in het pand brengen samen €21.000,- aan huurpenningen op waardoor De Pollepel (lees: La Poubelle, lees: Diamantgroep) per jaar 3.000 euro aan de huur verdient. Volgens de berekening van de gemeente kost een maaltijd gemiddeld 13 euro en betekend dat er per jaar per dagelijkse bezoeker €2000,- subsidie bij zou moeten, ook vindt het college dat er in Tilburg genoeg goedkope niet gesubsidieerde alternatieven zijn.

De stichting La Poubelle heeft volgens het Tilburgse gemeentebestuur zelf besloten om per 1 maart de deuren te sluiten. Echter, de gemeente wil graag dat er naar alternatieve oplossingen wordt gezocht en heeft daarom besloten om eenmalig €57.500,- uit te geven om de sluitingsdatum op te schuiven naar 1 juli 2015, om een ‘zachte landing’ voor de bezoekers mogelijk te maken. Dit geld komt uit een reservepot van de Diamantgroep die juist voor dit soort uitgaven bedoeld is.

gert brunink pollepel soeplepel
Nachtburgemeester Gert Brunink zal de commissie toespreken

De discussie hierover met wethouders Erik de Ridder (CDA) en Hans Kokke (SP) vindt maandag 12 januari plaats in de commissie Sociale Stijging in de raadszaal. Inmiddels hebben zich een aantal burgerinitiatieven in de strijd geworpen om het sociaal eethuis na 1 juli te laten voortbestaan. Deze initiatieven werken allemaal samen en communiceren veelal via Facebook-groepen en -pagina’s: ‘Heel Tilburg in één groep‘, Red de Pollepel, Red de Pollepel – Demonstratie. Hierin zijn betrokken: Sociaal Magazine Tillywood, stichting Broodnodig, diverse mensen uit de stad, zoals: Ralf Embregts, Suzan Fikke, Tom Pijnenburg, Nick J. Swarth, Gerrit Poels en anderen waaronder gasten van De Pollepel. De demonstratie begint om 12.30 uur bij De Pollepel aan de Stedekestraat en eindigt in de raadzaal van het stadhuis. Deze demonstratie wordt georganiseerd door de ‘Georganiseerde Weldaad‘.

Ook de landelijke pers heeft een reportage gemaakt: SBS6-Hart van Nederland, zondag 11 december om 22.30 uur.

Erik van Vliet maakte voor Omroep Tilburg radio de hier volgende reportage.

Mobiele versie afsluiten