Site pictogram Tilburgers.nl

Referendum over Wijkevoort kan en mag, mits de raad het wil

Nadat 1898 Tilburgers een verzoek om een raadgevend referendum hadden ingediend over de ontwikkeling van stadsdeel Wijkevoort, reageerde het College van Burgemeester en Wethouders (B&W) met een voorstel om het verzoek toch af te wijzen. Weliswaar hadden de inwoners van Tilburg al veel meer dan de vereiste 1300 aanvragen opgehaald, maar B&W zag het niet zitten.

Maandagavond 26 oktober vergadert en besluit de gemeenteraad van Tilburg over het referendum over Wijkevoort. Deze vergadering is online te volgen.

Om haar argumenten kracht bij te zetten had het College de hulp ingeroepen van de ‘stadsadvocaat’ AKD. Echter, B&W had redelijk selectief gegrasduind in het oordeel van de advocaten van AKD, dat niet per se afwijzend staat tegenover een te houden referendum over Wijkevoort. En nu blijkt bovendien dat het College de advocaat verkeerd geparafraseerd heeft.

Het is de gemeenteraad zelf die beslist of er dringende redenen zijn om een referendum niet te houden, en niet het College van B&W. De volgende redenen kunnen echter nooit gelden als dringend:

Het argument in het voorstel van B&W, dat een referendum teveel schade door oponthoud zou opleveren is bijvoorbeeld geen geldige reden. Ook gemaakte kosten die moeten worden afgeschreven, kunnen niet als argument dienen.

Zwaluwenbunders – Foto: John Geerts

In een lijst met mogelijke gevolgen als de ontwikkeling van Wijkevoort niet door zou gaan, stelt B&W dat Zwaluwenbunders in Tilburg – Noord opnieuw overwogen zal moeten worden als bedrijventerrein. Het lijkt op een poging om bewoners van Tilburg – Noord op te zetten tegen bewoners van Tilburg Reeshof en Zuidwest, want het is niet zo dat dit zomaar kan. Gemeente Tilburg heeft immers afspraken gemaakt met buurgemeenten over de ontwikkeling van Zwaluwenbunders en het aansluitende gebied Pauwels als natuurgebied.

Second opinion

Niet alleen het College, maar ook raadsleden hebben de mogelijkheid om een advocaat om advies te vragen. De oppositiepartijen hebben die mogelijkheid aangegrepen en het advocatenkantoor Hekkelman uit Nijmegen om een ‘second opinion’ gevraagd. Hekkelman oordeelt dat een referendum over Wijkevoort gehouden kan worden en dat de beoordeling hiervan geheel aan de gemeenteraad is (en dus niet aan het College van B&W). Hierin oordeelt Hekkelman dus anders dan AKD, dat stelde dat de raad het referendumverzoek moet afwijzen.

Foto: Paula Anguita

Ook het argument dat burgers al in 2015 of 2018 een referendum hadden kunnen aanvragen over Wijkevoort, is niet erg houdbaar. Hekkelman voert diverse voorbeelden voor jurisprudentie aan die dit argument onderuit halen.

Het verhaal van een buurtbewoonster over het besluit van 5 februari 2018 illustreert deze theorie, waar ze zegt: “Bij mijn weten is het besluit rond Masterplan Wijkevoort verder in stilte genomen, geen gesprek met de stad, geen burgerpanel, geen enquêtes. Niks nada. Heel stilletjes. Alleen een persbericht met de mededeling dat Wijkevoort een prachtig parkachtige werklocatie gaat worden. Voor wie dat snapt. En voor mij was toen zeker niet duidelijk dat dit een definitief besluit was.”

Tijdens ‘het spel’ de ‘regels’ veranderen…

En dan was er nog een eigenaardigheid met de aanvraag van het referendum, dat uiteindelijk ten voordele van de aanvragers zal kunnen uitpakken. Zeker wanneer de gemeenteraad het referendum toch afwijst en de burgers besluiten om naar de rechter te stappen.

De aanvraag van een referendum moet zo concreet mogelijk zijn, zodat voor iedereen duidelijk is waar het referendum over moet gaan. Op 25 september jl. heeft een aantal inwoners schriftelijk een inleidend verzoek ingediend om 14:38 uur, met de woorden: “tot het houden van een referendum over de keuze voor het ontwikkelen van Wijkevoort (als industrieterrein voor logistiek en maakindustrie) als onderdeel van het raadsbesluit van 21 september 2020 over de toekomstbestendige werklocaties 2020-2025.“.

De griffie heeft vervolgens aangegeven dat de volledige titel van het raadsvoorstel in de tekst van de aanvraag moet staan. Daarom is later die dag om 22:52 uur de tekst veranderd in: “tot het houden van een referendum over het raadsbesluit van 21 september 2020 over de toekomstbestendige werklocaties 2020-2025 (waarbij inbegrepen Wijkevoort).“.

Volgens Hekkelman is de oorspronkelijke tekst veel duidelijker en concreter dan de tweede versie en had deze helemaal niet aangepast hoeven worden. Ook het noemen van de volledige titel in de aanvraag is niet verplicht, volgens deze.

In het kort oordeelt advocatenkantoor Hekkelman dan ook dat de gemeenteraad het referendumverzoek niet mag afwijzen, als niet één van de argumenten om af te wijzen van toepassing is. En óf één van die argumenten van toepassing is, mag zij zelf beoordelen, maar moet zij dan wel heel goed kunnen motiveren. In ieder geval kunnen de eerder genoemde argumenten niet als argument dienen en vallen dus af.

Mobiele versie afsluiten