Destijds: 1962 Aanleg hoogspoor

Het Tilburgse stadsbeeld veranderde in de jaren 60 voorgoed door een gigantisch project: de aanleg van het ‘hoogspoor’. Deze foto van de Gemeente Tilburg uit 1962, genomen ter hoogte van de Zuidoosterstraat, toont de enorme zanddijk in aanbouw die de stad letterlijk in tweeën deelde om het verkeer weer te laten stromen.

Een stad die stilstond

Vóór de komst van het hoogspoor was Tilburg een stad van wachten. Omdat de spoorrails toen nog op straatniveau lagen, gingen de spoorbomen voortdurend dicht voor treinen en rangerende goederenwagons. Louis Sparidans herinnert zich die tijd nog goed op de website van het Geheugen van Tilburg:

“Wat heb ik ze verfoeid, die Tilburgse overwegen in mijn jeugdjaren! Een klein halfuurtje wachten voor een gesloten overweg was destijds niks bijzonders. Het was een doffe ellende. Om gek van te worden, zou men tegenwoordig zeggen.”

Zelfs een voetgangersbrug bood weinig uitkomst als je met een zware fiets en boekentas de trap op moest. De noodzaak voor een oplossing was dan ook hoog.

De grote verbouwing
In 1957 zette burgemeester Eduard van Voorst tot Voorst de eerste spade in de grond. Het plan was simpel maar ingrijpend: de spoorlijn werd op een metershoge dijk gelegd, zodat auto’s en fietsers er via viaducten onderdoor konden rijden. Dit project was onderdeel van een grotere vernieuwing van de stad, waaronder de bouw van het huidige markante treinstation en de aanleg van de Cityring.

De aanleg had een enorme impact op de stad:

• Veel huizen en gebouwen in de Noordstraat, de Alleenhouderstraat en bij de Heuvel moesten worden afgebroken om plaats te maken voor de spoordijk.
• Voor de enorme dijk was gigantisch veel zand nodig. Dit werd afgegraven bij de Beekse Bergen. Hierdoor ontstond daar een waterplas van 70 hectare, die we nu nog steeds kennen als de grote recreatieplas.
• Hoewel de eerste plannen al uit 1913 stamden, reed in 1962 de eerste trein over het verhoogde spoor. Het project werd in 1966 volledig voltooid.

Een blijvende erfenis
Het hoogspoor was indertijd een moderne oplossing die in meer Nederlandse steden werd toegepast. In Tilburg zorgde het niet alleen voor een betere doorstroming tussen Noord en Zuid, maar creëerde het ook de ruimtes onder het spoor. De tweedeling van het spoor werd echter door de dijk versterkt.