Historie: Wat is het duvelen van wol?

Wat gebeurt er in een “Duvelhok”?

Alle ruwe wol van het schaap verzamelen in een ruimte?
Daar begint het zo’n beetje mee. De wol van de schapen werd daar heen gebracht. Verschillende wolsoorten werden bij elkaar gelegd in een ruimte zo groot als een huiskamer. De eerste laag lag op de grond en dan komt de smoutolie. Dat stinkt. En dan kwam er een andere laag wol op. En nog een en nog een, en in de machine werd alles door elkaar gegooid: geduveld.  De wol wordt gescheurd, door walsen vol met haakjes. Als je wat wol hebt dan zie je onder de microscoop dat daar allemaal kleine haakjes aan zitten. Weerhaakjes. Daardoor blijft de wol bij elkaar en de wol komt als een soort mat uit de wals.

Tegelijk werd de wol bewerkt met smoutolie  (om de wol soepel te maken zodat-ie niet brak. In de smout zit ammoniak, net als in urine, vandaar dat ze de wol ooit nog met urine bewerkt hebben. Dat moest dan natuurlijk goed uitgespoeld worden, net als trouwens nu de smoutolie er weer uit moet.), en daarna wordt de wol in grove draden gesplitst en zo gaat de wol naar de spinnerij.  De wol ging naar de voor-spinnerij en daar werd van die wol draadjes gemaakt, maar de draad is dan nog heel breekbaar.  Dan werd er getwernt (oftwel twijnen): verschillende wolsoorten werden soms door elkaar gedraaid en dan werd de draad steviger. Je had dan de droog-apretuur en de nat-apretuur, en na de twernmachine ( In het Textielmuseum staat nog een Safax, de machine die zo op en neer gaat), naar de weverij om er stoffen van te maken.

Bron : Het Geheugen van Tilburg: Werkgroep Sanderdaags: kinderen vragen oud-textielarbeiders over hun arbeidsverleden. De deelnemende kinderen komen uit groep 8 van de basisschool te Hasselt. De oud-textielarbeiders zijn woonachtig in verzorgingshuis ‘Den Herdgang’ of betrokken bij het Textielmuseum.