Geen eerherstel voor Mr. Anton Roothaert op boekenfeest Tilt

Recensie van het pamflet ‘Hoe De Grote Schrijver Mr. A. Roothaert uit Tilburg werd Verbannen Door Ed Schilders En Andere Lafaards’ en het optreden van Anton Dautzenberg bij Tilt.

Poppodium 013 was zaterdag 23 maart het toneel waar het boekenfeest ‘Tilt’ de landelijke afsluiting van de Nationale Boekenweek markeerde. Speciaal voor deze gelegenheid, volgens de website van Tilt, schreef Anton (A.H.J.) Dautzenberg een stevig pamflet, waarin hij pleit voor eerherstel van de Tilburgse schrijver Mr. A. Roothaert. ‘Hoe De Grote Schrijver Mr. A. Roothaert uit Tilburg werd Verbannen Door Ed Schilders En Andere Lafaards’, luidt de niet mis te verstane titel.

Anton Dautzenberg blijkt gedegen onderzoek te hebben gedaan. Hij geeft de lezer een boeiende en prettig leesbare beschrijving van het leven en werk van Anton Roothaert, waarmee hij meteen duidelijk maakt waarom de schrijver niet erg populair was in het Tilburg van toen, en voert goed onderbouwde argumenten aan om een eerherstel van de ooit gevierde en verguisde schrijver te rechtvaardigen.

De stad en zijn eigen leven waren de inspiratiebron voor de boeken die hij schreef en waarvan ‘Doctor Vlimmen’ uit 1936 de meest bekende is. Dit leven was van jongs af aan getekend door conflicten met, en daardoor groeiende hekel aan de katholieke kerk en levenswijze. “Een rode draad in Roothaerts werk is de polemiek, waarbij hij vooral ook kritiek uit op Tilburg en de benepen dorpse, door en door katholieke cultuur.” schrijft Anton Dautzenberg op pagina 14. Het katholieke Tilburg van de twintigste eeuw nam het de schrijver niet in dank af.

Maar wie denkt dat de tijden, en daarmee de Tiburgse cultuur, zijn veranderd, heeft het mis. Genadeloos fileert hij, parallel aan de geschiedenis, de worstenbroodjes-cultuur van vandaag, waarvan hij in Ed Schilders het boegbeeld maakt, maar waarin ook stadsdichterscommissie, de website cubra.nl en de Universiteit van Tilburg de dans niet ontspringen. Pijnlijk en zonder verdoving.

Wie dan nog twijfelt en om ‘hoor en wederhoor’ roept, wordt door Anton Dautzenberg op de wenken bediend. Tegenargumenten als: “Roothaert was ‘fout’ in de oorlog” en “de meeste boeken werden niet in Tilburg zelf geschreven” worden flink onderuit gehaald.

Het is dan ook niet heel vreemd dat de kleine zaal van 013 behoorlijk vol zat, toen Anton Dautzenberg het podium beklom. Het boekenfeest in 013, in de stad 013 en in Het Jaar 013, vormde het perfecte decor voor het eerherstel van A. Roothaert, waar hij al vijf jaar voor ijvert.

Maar het gebeurde niet.

In plaats daarvan haalde Anton Dautzenberg een beginnende, Tilburgse schrijver, Eardly van der Geld, op het podium. De beschikbare tijd werd volledig gevuld met de bespreking van zijn eerste boek ‘Curaçaos Bloed’, over de slavernij in Suriname door Nederland. Inderdaad, netjes binnen de lijntjes van het boekenweek-thema, een zwarte bladzijde in de geschiedenis van Nederland, maar wel één waar Tilburg er goed vanaf komt. Want Tilburg ‘stuurde’ Peerke Donders die voor de melaatsen zorgde en de Tilburgse fraters die het katholieke onderwijs brachten. Het waren gouden tijden voor Tilburg.

Een dubbele teleurstelling, die naarmate de tijd verder kroop steeds meer voelbaar werd onder het publiek. Enerzijds omdat Anton Roothaert geheel niet ter sprake kwam, terwijl er nota bene een exemplaar van ‘Doctor Vlimmen’ op het podium lag. Anderzijds omdat het eerste boek van Eardly van der Geld een betere start had verdiend, dan een publiek dat voor iets anders kwam.

Terwijl Anton Dautzenberg de ‘act’ afsloot met een oud gedicht, dat ooit erg shockerend werd gevonden door het grove, seksuele taalgebruik, maar dat zijn effect allang heeft verloren, liep het publiek alvast richting de bar.