Architectuur: Paleis – Raadhuis

Adres: Willemsplein 1
Architect: J.C. Boon
Opdrachtgever: Willem II
Ontwerp: 1847
Realisatie: 1847-1849 (onvoltooid)

Verbouwing tot Raadhuis

Architect: O. Leeuw
Opdrachtgever: B en W, gemeente Tilburg
Ontwerp: 1934
Realisatie: 1935-1936
Status: Rijksmonument

In 1831 leidde kroonprins Willem, de latere Koning Willem II, als opperbevelhebber vanuit de omgeving van Tilburg de Tiendaagse Veldtocht tegen de opstandige Belgen. Na de terugtocht en tijdens de daaropvolgende periode van wapenstilstand had hij zijn hoofdkwartier in deze stad gevestigd. Omdat hij daardoor sindsdien ook regelmatig in Tilburg verbleef kocht hij hier een al bestaande woning.

Na zijn troonsbestijging gaf hij opdracht om een nieuw en meer representatief onderkomen te bouwen. In 1847 werd op basis van de plannen van de koninklijke bouwmeester, Jan C. Boon, een begin gemaakt met de bouw van een neogotisch paleisje in de trant van de Engelse romantische stijl. De oorspronkelijke gevel had vier ronde hoektorens, kantelen, uitspringende middenpartijen, rechthoekige vensters en een attiek met ronde vensters. Na Willems dood in 1849 bleef het toen nog niet geheel voltooide paleis eerst onbewoond. In 1866 nam de Rijks Hogere Burger School het gebouw in gebruik. Het pand werd in 1895 ingrijpend verbouwd door de attiek tot een volwaarige verdieping te maken. Na het vertrek van de school werden in 1934 zowel het exterieur als het interireur van het voormalige paleis nogmaals grondig onder handen genomen. Architect Oscar Leeuw transformeerde het pand toen in opdracht van het gemeentebestuur tot een raadhuis en liet onder andere de huidige spitsbogen aanbrengen. Het interieur in Art Deco-stijl uit 1936 is bijna volledig intact. Het Paleis-Raadhuis heeft twee kleine trouwzalen en een grote ontvangstzaal die ook regelmatig als trouwzaal wordt gebruikt. De vroegere burgemeester- en wethouderskamers en de raadzaal worden sinds de totstandkoming van het nieuwe stadhuis gebruikt als vergaderruimten. (bron Cast)  (paleis op een foto uit 1905).