“Bij veteranen wordt gedacht aan oudere mannen en voormalige militairen met PTSS”

Donderdag 14 augustus werd voor de vierde keer de Veteranen Netwerkborrel gehouden in Café Hoegaarden, georganiseerd door de Stichting Veteranen Hart van Brabant. Deze nog jonge stichting is op 19 februari 2014 opgericht door Pim van der Velden, Soraya van Weereld en Bart van Lier. Alle drie zijn zij veteranen; personen die onder Nederlandse vlag hebben gediend in een oorlogs- of vredesmissie. Ondanks dat het nog steeds zomervakantie is, werd het een goed bezochte netwerkborrel waar 15 veteranen naartoe kwamen.

De volgende morgen aan de koffie vertellen Pim en Soraya uitgebreid en met enthousiasme over dit nieuwe initiatief.

“De laatste 12 jaar wordt er jaarlijks een regionale veteranendag georganiseerd voor de regio, afwisselend in Loon op Zand, Tilburg, Goirle en Oisterwijk. Gemeenten zijn namelijk verplicht om een veteranenbeleid te voeren het organiseren van veteranendagen hoort daar bij. Daarnaast is er een landelijke veteranendag in juni en er zijn voor de verschillende afdelingen, landmacht, luchtmacht en marine nog aparte veteranendagen. Maar wij willen meer doen.” vertelt Pim. Soraya vult aan: “Een paar jaar geleden waren wij de jongsten tijdens de regionale veteranendag. We willen meer jonge veteranen aantrekken.”

‘Jonge veteranen’ zijn alle militairen die mee zijn geweest met de vredesmissie naar Libanon in 1980-1981 met de VN-vredesmacht UNIFIL en alle missies daarna. Maar ook politiemensen en marechaussees die zijn uitgezonden vallen daar onder. Plus reservisten en mensen die uitgezonden zijn geweest en nog steeds als militair in dienst zijn.

“Het beeld dat mensen van veteranen hebben, is dat het mensen zijn die in een sociaal isolement zitten. Dat is lang niet altijd zo, de meesten hebben gewoon een baan en een gezin. Maar deze veteranen komen niet naar de veteranendag, waar je alleen op uitnodiging naartoe kan en waar vooral veel toespraken worden gehouden door hoogwaardigheidsbekleders. Dat is voor jonge veteranen niet interessant. De laatste keer was in Goirle, waar we groter hebben uitgepakt. En het jaar daarvoor hadden we een voertuig met hefboom bij de rode loper geplaatst voor de schouwburg.” Pim: “We hebben de stichting opgericht, zodat we hier meer uit kunnen halen. Hiervoor hebben we veel steun gekregen van de burgemeester van Tilburg, Peter Noordanus, zowel financieel als zakelijk. We hebben met alle burgemeesters in de regio gesproken en allemaal zijn ze enthousiast over ons initiatief.”

Soraya: “Voor veel burgers zijn veteranen een onbekend fenomeen en vaak hebben mensen een negatief beeld van veteranen. Bij veteranen wordt vooral gedacht aan oudere mannen en voormalige militairen met PTSS (Posttraumatische stressstoornis), aan mensen die zwaar getraumatiseerd zijn.” Pim: “Ik breng ‘s ochtends gewoon mijn kinderen naar school en ik ga naar mijn werk. Je mag tegen mij “boe” roepen en ik zal er niet agressief door worden, ik heb geen kort lontje. Ik ben er trots op dat ik een veteraan ben, maar het beheerst mijn leven niet.” Hij geeft een voorbeeld: “Op 5 mei waren we in Den Bosch en wilde de pers mij interviewen. Die journalist begon met vragen over PTSS, heel negatief, dat hoeft voor mij niet. Ik wil mijn eigen, positieve verhaal vertellen.”

Soraya: “Als iemand mij vraagt wat ik in het verleden heb gedaan, vertel ik wel over mijn missies, maar zelf begin ik er nooit over. Het gevoel kun je toch niet delen, tenzij je met gelijk gestemden bent. En dan maakt het niet uit in welke missie je ben mee geweest en ook niet of je jong of oud bent, in de basis heb je hetzelfde meegemaakt en begrijp je elkaar. Bij de borrel komen veteranen die elkaar niet kennen, zoals gisteravond waar ook een man van 86 bij was, die in Nieuw Guinea heeft gezeten en een andere man die in Cambodja heeft gediend. Aan het eind van de avond zit toch iedereen samen aan een tafel en worden er verhalen verteld en is er begrip over en weer.”

Soraya: “Militairen zijn in de eerste plaats hulpverlenende mensen, dus waarom zouden we elkaar niet blijven helpen? Ik heb altijd een klik met mensen met wie ik weg ben geweest. Als tolk heb ik soms heel persoonlijke dingen van mensen meegemaakt. Als ik die mensen nu tegenkom, gaat dat altijd heel goed. En ik hoef die mensen niet elke week te zien, maar we kunnen elkaar altijd bellen als daar behoefte aan is. Toch is één keer per jaar een Veteranendag wel te weinig, want veteranen kunnen elkaar juist goed helpen.” Pim: ”En niet alleen dat. Als veteranen heb je allemaal je eigen huis, haard, veilige omgeving, geliefde en familie achtergelaten om ver van huis de missie uit te voeren. Die basis is voor iedereen, jong en oud, hetzelfde.”

De Stichting Veteranen Hart van Brabant heeft veel plannen op het terrein van zorg, educatie en evenementen. Pim is al een aantal jaren als gastdocent verbonden aan het Veteraneninstituut en hij is coördinator voor gastdocenten in de regio Hart van Brabant. Scholen, maar ook organisaties en bedrijven kunnen via Pim een gastdocent uitnodigen die zijn eigen verhaal vertelt, al dan niet aansluitend op een eigen project. Pim heeft zelf al vaak voor de klas gestaan als gastdocent. “Kinderen kijken er van op dat ik 41 ben, want ze verwachten een oude man in een rolstoel die de Tweede Wereldoorlog heeft meegemaakt. En dan vertel ik eerst dat ik ook mijn kinderen naar school heb gebracht. En standaard vragen ze: “Had je een geweer?” en “Hoeveel mensen heb je doodgeschoten?” Dan vertel ik dat ik ambulance-chauffeur ben geweest en leg ik uit dat het vaak helemaal niet de bedoeling is om mensen dood te schieten. Daar kijken ze wel van op en zo heb ik de kans om een positiever beeld te geven van veteranen.”

De eerstvolgende Veteranendag wordt op 1 november gehouden in Oisterwijk. Deze veteranendag krijgt een besloten gedeelte voor genodigde veteranen in de Tilliander en een openbaar gedeelte voor alle belangstellende op het Lindenplein. Over de exacte invulling hiervan is nog niet alles bekend, maar zeker is dat het en groter en ander evenement wordt dan vorig jaar.

Soraya: “We willen vooral de mensen bewust maken door buiten activiteiten neer te zetten. Veteranen moet je niet binnen in een hokje stoppen, want dan krijgen ze de waardering niet die ze verdienen. Iedereen mag komen.” Pim: “Voor de Veteranendag zijn we vooral nog op zoek naar jonge veteranen die nog niet zijn ingeschreven bij het Veteranen-instituut, dat de uitnodigingen verzorgt voor het besloten gedeelte.” Soraya: “En we zijn nog op zoek naar mensen die ons willen ondersteunen, zowel in de stichting als op de Veteranendag. Dat hoeven niet perse allemaal Veteranen te zijn. Er is nog heel veel te doen, én we zoeken ook nog donateurs. Pim: “De donaties worden onder andere gebruikt om en sociaal fonds voor veteranen op te richten, waaruit ondersteuning kan worden betaald aan veteranen die dat, om welke reden dan ook, nodig hebben. De Stichting zelf heeft ook donateurs en sponsoren nodig om alle kosten te dekken. En we hebben een Ambi-status, dus ondernemers enparticulieren kunnen een donatie aftrekken van de belasting.”

Pim van der Velden, Soraya van Weereld en Bart van Lier vormen samen het bestuur van de Stichting Veteranen Hart van Brabant.

Voorzitter Pim van der Velden is afkomstig uit de Landmacht en werkte als ambulancechauffeur in voormalig Joegoslavië. Hij is in de periode 1995-1996 uitgezonden met de VN-vredesmacht UNPROFOR – IFOR.

Penningmeester Soraya van Weereld werkte binnen de Luchtmacht als Hulp Grond Uitrusting en tijdens haar missies als tolk/ vertaler. Zij is in 1997 en 1998 naar Villafranca di Verona op missie geweest met SFOR (Deliberate Guard en Deliberate Force) en in 1999 naar Amendola di Foggia (Deliberate Force en Allied Force).

Secretaris Bart van Lier werkte in bij de Landmacht als commandant Mortiergroep. Hij is op vredesmissie geweest naar Libanon in 1980-1981 met de VN-vredesmacht UNIFIL.