Het typelint van Scryption doorgeknipt: een afscheid en een nieuw begin

Ik heb een groot zwak voor het Scryption. Sinds Jolande Otten er in 2008 directeur werd, heb ik regelmatig artikelen over hen geschreven. De enorme gedrevenheid van Jolande en haar team was veelbelovend en ik ging er graag op reportage om de nieuwste tentoonstellingen te verslaan. Stiekem voelde ik me er een beetje kind aan huis.

Helaas wordt het Scryption met ingang van 1 maart 2011 gesloten vanwege bezuinigingsmaatregelen die de Gemeente Tilburg heeft doorgevoerd. De definitieve sluiting is beklonken met een afscheidsreceptie op donderdag 24 februari. Het is vreemd om het museum ‘ontmanteld’ te zien. Hier en daar staan nog wat oude typemachines. Rondom een handvol hangtafels staat een groep genodigden, met gemengde gevoelens.

Bestuursvoorzitter René van Elderen staat als eerste achter het spreekgestoelte. Hij schetst de geschiedenis van het Scryption: “In de jaren ’50 werd een verzameling typemachines en pennetjes van een Tilburgse frater steeds groter. Uiteindelijk werd het een collectie van formaat die bleef verhuizen: van een zolder van het oude Fraterhuis aan de Gasthuisring naar uiteindelijk dit pand aan de Spoorlaan in 1988. Vanaf toen is de Gemeente Tilburg het museum blijven steunen. Rob Berkel heeft als directeur veel energie in het museum gestoken.  De vernieuwingsslag die Jolande Otten in gang zette, zorgde voor een groei van het bezoekersaantal van 50 % per jaar. De ontwikkelingen binnen de Spoorzone boden nog meer perspectief, maar helaas… Het mocht niet zo zijn. Zelfs wethouder Frenk noemde de beslissing om de subsidie stop te zetten ‘een beleidsloze beslissing.’ We staan hier nu in een leeg gebouw, de collectie is opgeslagen, het is einde oefening.”

Directeur Jolande Otten borduurt voort op het verhaal van Van Elderen: “De tentoonstellingen zijn opgeslagen in zeecontainers, maar zijn niet verloren. Het gaat om de inhoud. Die is uniek en wereldwijd. Het hart van de collectie blijft gewoon behouden; alle stukken die verkocht zijn, waren niet meer bruikbaar. De tijd dat musea in zichzelf gekeerde bolwerken waren, die bestormd moesten worden door de bezoeker… die tijd is voorbij. In de 20e eeuw is de schriftelijke communicatie enorm veranderd. Binnen onze nieuwe organisatie n.0 (spreek uit: n punt nul) blijven studenten informatica van de UvA en de HKU actief. Zij zullen reizende tentoonstellingen gaan vormgeven en uitbouwen.’ Jolande Otten ziet nog tal van mogelijkheden voor de nieuwe organisatie.

De laatste spreker is Hans van Driel, bestuursvoorzitter van het kersverse n.0. : “De samenleving 1.0 is veranderd in een samenleving 3.0. Informatie wordt niet meer top-down over de samenleving uitgestrooid, maar volgt andere wegen, bottom-up. 24/7 is het toverwoord. Mensen delen continu informatie met elkaar. De schriftcultuur verschuift naar een digitale cultuur waarin normen en waarden, identiteit en privacy continu ter discussie staan. Een klassiek museum heeft in deze samenleving geen plaats en daarmee bedoel ik niet het Scryption, dat voor mij een 2.0-museum is. Wij willen het gedachtegoed van het Scryption voortzetten en uitbouwen. N.0 speelt in op de nieuwste ontwikkelingen. Er is een kernbestuur, er zijn adviseurs daaromheen en wij zijn naarstig op zoek naar meedenkers die wij ook willen faciliteren. Ons speerpunt is onderwijs, wij hebben dan ook een groot netwerk binnen die wereld. Als u naar de groene wand kijkt, ziet u daar witte briefjes prijken. Deel uw ideeën met ons!”

De briefjes zijn de opmaat tot nog iets veel groters. In een nieuw op te zetten Wikiomgeving worden personen binnen het netwerk en daarbuiten uitgenodigd om hun kennis te delen met de initiatiefnemers.

Na afloop van de indrukwekkende betogen praat ik nog even na met verschillende mensen, weer met gemengde gevoelens. Alle medewerkers worden per 1 maart ontslagen en moeten uitzien naar een andere baan. Niet makkelijk in deze economische malaise, maar zij rechten hun rug en verzetten hun bakens. Eén medewerker verwoordt het als volgt: “We waren een heel hecht team en hebben niets laten liggen. In die zin hebben we niet het gevoel dat we kansen gemist hebben.”

Hans van Driel merkt nog fijntjes lachend op dat ik mijn totale verslaggeving nog met een ouderwetse pen neerkrabbel. Dat is zo, maar ik ben dan ook een 2.0-reporter. Met veel sympathie voor het Scryption en n.0. Via deze digitale snelweg wil ik alle betrokkenen dan ook veel succes wensen met deze doorstart.