Lijsterbes (Sorbus aucuparia) in Tilburg

De Lijsterbes in Tilburg. Stelt weinig eisen aan de grond, wellicht komt ie daarom relatief veel voor.

Wel wat vochtige grond, dus in de buurt van vennen komt hij meer voor. Met grote aantallen is hij in Tilburg geplant, of aangewaaid, merels en lijsters die er dol op zijn, planten regelmatig de zaadjes in de grond.

Geliefd als vogel-trekker en dus ook vogelvanger.

Eén van de kenmerken is de lange draagtijd van de vruchten, waardoor hij heel aantrekkelijk is bij vogels, en deze ook aantrok, vooral dus de lijsters en de merels.

De kelten vonden het al een heilige boom: De Toverboom zelfs. Gewijd aan de Keltisch-Gallische god Alianus.
En aldus beschermend tegen kwalijke “toverpraktijken”. Ook werd er grote waarde gehecht aan de bladeren en twijgen. Een reiziger had vaak een twijg op zak om verzekerd te zijn van een veilige aankomst.  Bron:Stem der Bomen>

De lijsterbes, een uitstekende voedselbron voor insecten, vogels en zoogdieren, draagt enorm bij tot het behoud van een soortenrijke levensgemeenschap in agrarische gebieden. Daarbij weet de mens deze boom ook nuttig te gebruiken. De lijsterbes werd reeds door Karel de Grote aanbevolen.

De vruchten zijn rijk aan vitamine C en werden vroeger in de volksgeneeskunde gebruikt, bijvoorbeeld als bloedreinigend middel bij jicht en reuma en als middel bij maag- of spijsverteringsproblemen. Van de vruchten van bitterstofarme lijsterbessoorten kunnen met suiker compote of gelei, een lekkernij bij wildschotels, gemaakt worden.

Na de eerste vorst in de herfst kunnen de vruchten geplukt worden om te verwerken in likeur en vruchtenwijn. Industrieel wordt uit de vruchten “Sorbit” gewonnen, een vervangmiddel van suiker voor suikerzieken. De vruchten bevatten ook het bekende sorbinezuur, wat ze beschermt tegen schimmels, gisten en bacteriën. Sorbinezuur wordt nu ook synthetisch aangemaakt voor het gebruik als bewaarmiddel in levensmiddelen. De vruchten en soms ook de bloemen worden verzameld voor het maken van thee. Gedroogde vruchten kunnen gevoederd worden aan kippen, schapen en varkens.