Waarneming van de dag: Gaspeldoorn

08-10-2009

1

onbekend

ter plaatse

Gaspeldoorn – Ulex europaeus

Peter Krijnen

Kaaistoep West

De zeldzame Gaspeldoorn komt ook in de regio Tilburg voor. Het is een hele oude plant die vroeger veelvuldig voorkwam in bermen, afscheidingen, heggen. In de Kaaistoep (ten zuiden van Gilzerbaan) nu weer gesignaleerd. Hieronder volgen wat bijzonderheden.

De Gaspeldoorn (Ulex europaeus)

Inleiding

De Gaspeldoorn (Ulex europaeus) neemt wel een erg bijzondere plaats in in onze inheemse flora. Het is één van de weinige wilde struiken die tijdens de winter in bloei komt. De mooie gele vlinderbloemen kunnen we vaak al in februari aantreffen. Maar toch is deze plant erg vorstgevoelig en bij lage vriestemperaturen leggen ze vaak het loodje.
Toch handhaaft hij zich in onze streken, zij het zeldzaam.

Het gebruik van de Gaspeldoorn

Sinds de 18e eeuw is zij in cultuur genomen als (winter)veevoeder (!), groenbemester, huisbrand, doornhaag en verfplant. In Nederland betreffen oudere vondsten meestal landgoederen (waar de plant werd gekweekt en verwilderde).

Het verdwijnen van de Gaspeldoorn

Het vriesweer is in veel gevallen de oorzaak van het verdwijnen van deze prachtige plant. Strenge winters, zoals deze van 1979 en 1997 hebben heel wat planten geruïneerd.
Toch weet de plant zich geregeld te herstellen; vanuit de voet groeien nieuwe loten op. Bij herhaalde bevriezing legt hij toch het loodje.
Ook het dichtgroeien van de bodem kan een verdere verspreiding tegenwerken. Gaspeldoorn ontkiemt het best op kale bodem.
En tenslotte heeft de mens ook zijn invloed op de verspreiding; vroeger in positieve zin (door uitzaaien), nu in negateive zin (vernielen van geschikte biotopen en de drang om bosranden en wegbermen ‘proper’ te maken)  (Bron:)  en Wikipedia