“PGB en de niet-lerende overheid”

De Nationale Ombudsman heeft op 25 augustus 2015 een rapport uitgebracht: “Pgb-trekkingsrecht en de (niet) lerende overheid” over de huidige problemen met de uitvoering van het PGB (Persoonsgebonden Budget). Sinds 1 januari 2015 ligt het beheer van dit budget niet meer bij degen die de zorg nodig heeft, maar bij de SVB (Sociale Verzekeringsbank). Deze verandering is ingevoerd om fraude met PGB’s tegen te gaan en daarmee de hoge kosten te verminderen.

Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen heeft in zijn rapport stevige kritiek geuit richting de Rijksoverheid: “Bij zo’n omvangrijke en complexe verandering moet de overheid bij de voorbereiding de zekerheid over de zorg en de uitbetaling centraal stellen. Dit rapport laat zien dat er onvoldoende oog is geweest voor de te verwachten problemen en de nadelige gevolgen daarvan voor de kwetsbare burger en de zorgverlener.”

In de voorbereiding is te weinig rekening gehouden met de mensen die een PGB hebben en met de zorgverleners, volgens het rapport. Terwijl de meeste aandacht werd gestoken in de ICT-problemen, moesten PGB-houder ‘maar wachten’.

Problemen bij de gegevensoverdracht
Gemeenten, zorgkantoren en budgethouders hebben zich niet tijdig voorbereid – of konden zich niet tijdig voorbereiden – op de gegevensoverdracht. Het gevolg was dat het aanleveren van de gegevens – vooral vanuit de gemeenten – aan de SVB onvoldoende op gang is gekomen. Hierdoor stagneerden de betalingen aan zorgverleners. Een ander probleem was dat de ICT-systemen van veel gemeenten en zorgkantoren niet compatibel waren met het ICT-systeem van de SVB.

Volgens de SVB:  “Aan de ene kant was er de vraag om het systeem zo fraudebestendig mogelijk te maken en aan de andere kant was er de wens het systeem zo optimaal uitvoerbaar mogelijk te maken voor de burger. De focus kwam steeds meer op fraudebestrijding te liggen. En daardoor raakte het burgerperspectief op de achtergrond. Uiteindelijk is het trekkingsrecht een complex systeem geworden met veel administratie voor budgethouder en zorgverlener.”

Belangenvereniging voor mensen met een PGB ‘Per Saldo’ hoopt dat het rapport ertoe zal leiden dat de uitvoering van het PGB eenvoudiger en flexibeler wordt.

Ondertussen zijn gemeenten verplicht om gedurende het overgangsjaar, 2015, alle PGB-indicaties opnieuw te beoordelen. Landelijk gaat het dan om 125.000 mensen waarvan het budget opnieuw vastgesteld moet worden. Terwijl dit al een flinke klus is, welke zorgvuldig moet worden uitgevoerd, heeft staatssecretaris Martin van Rijn op 21 augustus jl. per brief laten weten dat dit werk twee maanden eerder af moet zijn, namelijk voor 1 oktober in plaats van de oorspronkelijke deadline: 1 december.

Fractievoorzitter van GroenLinks, Joris Bengevoord heeft hierover vragen gesteld aan het Tilburgse college. Hij wil weten of dit in Tilburg op zo’n korte termijn gaat lukken en of de SVB alle indicaties op tijd kan verwerken.

Eerder in augustus diende zich hierbij nog een ander probleem aan, volgens een persbericht van VVD-fractievoorzitter Roel Lauwerier. In onze regio kunnen bij een aantal zorgaanbieders niet meer terecht omdat deze zorgaanbieders hun maximum aantal behandelingen voor 2015 al hebben gehaald.

Uit de informatie die u ons heeft verstrekt, blijkt dat het niet zo is dat op dit moment het totale budget voor jeugdzorg voor dit jaar al op is. Het is wel zo dat sommige zorgaanbieders hun plafond hebben bereikt waardoor jongeren gedwongen worden naar een andere zorgaanbieder te gaan. Dit vinden wij een ongewenste situatie. Er is nog geld voor zorg, maar door de manier van inkopen kan de jongere niet terecht bij de zorgaanbieder die het beste bij hem past. De jongeren en de zorgaanbieders die goed werk verrichten, mogen niet de dupe worden van de manier waarop de gemeente inkoopt.

De VVD heeft hierover vragen gesteld aan wethouder Marcelle Hendrickx.

Bronnen: Nationale Ombudsman | Binnenlands Bestuur | Rapport: “Pgb-trekkingsrecht en de (niet) lerende overheid” | ‘Per Saldo’ | GroenLinks Tilburg | VVD Tilburg