Jeugdzorg: Familiegroepsplan is verplicht onderdeel

Sinds januari 2015 is de Jeugdzorg een taak geworden van gemeenten. De gemeente Tilburg werkt hierin samen met andere, kleinere gemeenten in de regio. Dongen, Gilze – Rijen, Goirle, Heusden, Hilvarenbeek, Loon op Zand, Oisterwijk, Waalwijk en Tilburg hebben hiervoor samen het ‘Regionaal beleidskader jeugdhulp Hart van Brabant 2015 – 2018‘ opgesteld. Een onderdeel hiervan is het familiegroepsplan.

Gemeenten zijn verplicht om burgers te informeren over de mogelijkheid om een familiegroepsplan op te stellen en dit te faciliteren. Daarom ligt het voor de hand dat de gemeente dit opneemt in haar beleid. In de Regio Hart van Brabant is dat niet gebeurd. Wel heeft de gemeente Tilburg dit in de plaatselijke verordening (plaatselijke ‘wet’) opgenomen, wat niet verplicht is.

De VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) een overzichtelijke uitleg gepubliceerd over het familiegroepsplan.

Een familiegroepsplan is een plan dat ouders of gezinnen samen met familie, vrienden en anderen uit hun omgeving kunnen maken om een vraag of probleem aan te pakken, waar het gaat om een probleem met hun jongeren of kinderen. In dat plan kunnen ouders aangeven hoe ze zelf de situatie voor hun kind(eren) willen verbeteren.

In het familiegroepsplan kan onder meer staan wat het probleem is, van wie de ouders en kinderen graag hulp willen en welke ondersteuning zij daarbij nodig denken te hebben. De bedoeling hiervan is dat ouders, gezinnen en hun netwerk de mogelijkheid krijgen om zelf de regie te voeren over de hulp die zij nodig hebben.

De Jeugdwet schrijft niet voor hoe het opstellen van een familiegroepsplan moet gebeuren: het is ‘vormvrij’. Ook staat niet vast hoe vaak en wanneer een familiegroepsplan gemaakt kan worden. Het hoeft geen eenmalige gebeurtenis te zijn, het kan ook vaker opnieuw gemaakt en aangepast worden. Gezinnen zijn echter niet verplicht om een familiegroepsplan te maken voordat zij jeugdhulp kunnen ontvangen. Zij kunnen er ook voor kiezen om geen familiegroepsplan te maken.

Aan de andere kant zijn de gemeentelijk ‘Toegang’, professionele hulpaanbieders en gecertificeerde instellingen wel verplicht om gezinnen de mogelijkheid te bieden om een familiegroepsplan op te stellen. Als een gezin al een familiegroepsplan gemaakt heeft dan moet deze de basis vormen voor verdere hulpverlening. Hierop is één uitzondering, namelijk als het gaat om kinderen die onder toezicht zijn gesteld.

Professionals sluiten aan bij het plan dat er al ligt en gaan hierover in gesprek met het gezin. Als al een familiegroepsplan is opgesteld dan is het in beginsel niet nodig om alsnog problemen, krachten en hulpbronnen in kaart te brengen. Immers dat is bij het opstellen van het familiegroepsplan door gezin en netwerk al gedaan.

As een gezin nog geen familiegroepsplan heeft gemaakt, dan moeten professionele hulpverleners eerst de ouders deze mogelijkheid bieden en hierbij ondersteuning geven als dat gewenst is.

De Jeugdwet geeft aan dat ook de kinderrechter gezinnen de gelegenheid moet bieden om een familiegroepsplan te maken voordat hij een machtiging of een voorwaardelijke machtiging tot gesloten jeugdhulp verleent. Ouders kunnen aangeven of zij daar al dan niet gebruik van wensen te maken. De kinderrechter kan echter ook besluiten gezinnen geen gelegenheid te bieden een familiegroepsplan te maken, als concrete bedreigingen in de ontwikkeling daartoe aanleiding geven of het de belangen van het kind op een andere manier schaadt. De kinderrechter maakt hierbij ook de afweging of een familiegroepsplan juist wel kan bijdragen aan de vergroting van de veiligheid en een betere ontwikkeling van het kind.