Chaos en blamage bij de Brabantse cultuursubsidies

De provincie Noord-Brabant heeft na een ongekend lange en chaotische procedure duidelijkheid gegeven over de bezwaren tegen de verdeling van de meerjarige cultuursubsidies voor de periode 2025-2028. Zes culturele instellingen hebben na hun protest alsnog subsidie ontvangen, maar zestien andere organisaties blijven definitief met lege handen achter. De hele gang van zaken heeft tot grote frustratie, teleurstelling en een ‘blamage’ geleid in de culturele sector.

Ruim een jaar onzekerheid
De oorspronkelijke subsidiebesluiten werden al in juli 2024 genomen, waarbij 53 van de 109 aanvragers in totaal € 33,5 miljoen kregen. Dit leidde direct tot een recordaantal van 29 bezwaarmakers.

• Tijdlijn geschonden: Formeel hadden de instellingen uiterlijk medio januari 2025 uitsluitsel moeten krijgen over hun bezwaren. Uiteindelijk heeft het ruim veertien maanden geduurd voordat er duidelijkheid was. De provincie verleende zichzelf herhaaldelijk uitstel en schond daarmee haar eigen procedures.
• De onrust: De lange onzekerheid heeft de organisaties, die al meer dan een jaar in spanning zaten, gedwongen hun activiteiten te schrappen of te versoberen.

Fouten in de beoordeling
De oorzaak van de massale bezwaarprocedure ligt volgens vereniging ‘Kunst van Brabant’ (dKvB) bij de slechte kwaliteit van de eerste beoordelingen. Klachten gingen onder meer over:

• Aantoonbare, feitelijke onjuistheden in de adviezen.
• Gemiste informatie die aantoonbaar wel was aangeleverd.
• Het hanteren van criteria die niet in de subsidieregeling stonden of waren gecommuniceerd.
• Een gevoel van willekeur bij de vergelijking van aanvragen en beoordelingen.

De provincie gaf in de toelichting op de bezwaren toe dat “het niet overal goed is gegaan“.

Wie krijgt alsnog geld?
Door de foutieve beoordeling in de eerste ronde krijgen zes organisaties nu alsnog subsidie. Hiervoor trekt de provincie € 2,6 miljoen extra uit voor de vierjarige regeling.

Het gaat om:

• Kamerorkest Kamerata Zuid (Tilburg)
• Concertorganisatie De Link (Tilburg)
• Dansgezelschap WArd/waRD (Tilburg)
• Culturele ontmoetingsplek De Verkadefabriek (‘s-Hertogenbosch)
• Galerie Onomatopee (Eindhoven)
• De Grote of Onze-Lieve-Vrouwekerk (Breda)

Zestien andere organisaties, waaronder het Tilburgse kunstplatform PARK,  Bureau Pees en Festival Cement  vangen definitief bot, maar kunnen nog naar de rechter stappen.

Eerdere problemen en de oproep tot verbetering
Het is niet de eerste keer dat deze subsidieregeling voor problemen zorgt. Vier jaar eerder, in 2020, moest de beoordeling van de subsidies ook al opnieuw plaatsvinden vanwege belangenverstrengeling in de beoordelingscommissie. De dKvB constateert dat de provincie “weinig geleerd” heeft van de dure evaluatie die toen volgde.

Gedeputeerde Staten heeft inmiddels een onafhankelijk onderzoek aangekondigd naar de volledige procedure, van het opstellen van de voorwaarden tot de afhandeling van de bezwaren, om herhaling te voorkomen.

De Kunst van Brabant roept de provincie op om:

1. Direct in gesprek te gaan met de cultuurinstellingen om samen een betere regeling voor de volgende beleidsperiode te ontwerpen, in plaats van opnieuw een extern bureau in te schakelen voor een evaluatie.
2. Het extra geld (€ 2,6 miljoen) ten laste te laten komen van de algemene middelen en niet van het resterende cultuurbudget. Dit om te voorkomen dat andere regelingen voor kleinere organisaties en cultuureducatie in gevaar komen.

Het gesprek tussen de provincie en de dKvB staat gepland voor begin oktober.