Coalitie: huwelijk van vier met nog onbekende bruidsschat

Maandagavond 11 april 2022 was de allereerste vergadering van de nieuwe gemeenteraad na de verkiezingen. Met GroenLinks als grootste partij in de leiding om een nieuwe coalitie te vormen. Het moet progressief en stabiel worden en uiteraard moet ook in Tilburg een nieuwe bestuurscultuur komen. De bijna 60% van de stemgerechtigden die niet zijn gaan stemmen moeten wél betrokken worden bij het nieuwe bestuur.

De stemming was optimistisch en hoopvol. Maar zo eindigde de avond niet.

Het advies van informateur Joris Bengevoord luidt: een coalitie met GroenLinks, D66, VVD en PvdA. Dat advies wordt opgevolgd en alle andere negen partijen hebben het nakijken. Diverse fractievoorzitters van andere partijen, onder andere ONS Tilburg, 50-Plus, Lokaal Tilburg en de SP, hadden ook graag aangeschoven, maar zijn niet uitgenodigd.

Frans Vriens, raadslid voor 50-Plus, wond er geen doekjes om en vroeg rechtstreeks aan Yusuf Celik van PvdA wat er in de bruidsschat zit. Meer letterlijk: of de PvdA nu de weerstand tegen de ontwikkeling van een bedrijventerrein op Wijkevoort heeft ingeleverd om op het pluche te mogen plaatsnemen. Maar Yusuf Celik trapte niet in de val en ontweek de vraag door te zeggen dat er nog niet over de ‘inhoud van de bruidsschat’ is gesproken.

Inspraak van bewoners dan misschien? Zou het niet heel vernieuwend zijn om de Tilburgers inspraak te geven in het coalitieakkoord voordat het geschreven wordt? Juist die 60% die niet gestemd heeft? Het had zomaar gekund en veel partijen zijn hier voor. Maar nee, dat gaat ‘m toch niet worden. De vier beoogde coalitiepartners gaan eerst zelf opschrijven wat ze willen ‘in hoofdlijnen’, daarna mogen andere partijen en ook burgers de plaatjes inkleuren. Of wat “spiegeltjes en kraaltjes verdelen” zoals Lokaal Tilburg fractieleider Frans van Aarle het noemde.

De discussie liep nog hoog op en leidde tot een amendement (voorstel) van de SP om dan tenminste de griffier te laten meepraten met de coalitiebesprekingen. De griffier is immers de onafhankelijke, neutrale persoon die ervoor kan zorgen dat ook rekening wordt gehouden met de andere partijen. Dat amendement haalde het niet.

Joris Bengevoord gaat nu aan de slag om als formateur de coalitie-onderhandelingen te leiden. En het gaat volgens het recept van grootmoeder: eerst schrijven de partijen GroenLinks, D66, VVD en PvdA een akkoord dat in juni klaar moet zijn. Dan mogen andere partijen zeggen wat ze ervan vinden en er zaken aan toe voegen. Daarna mogen personen van maatschappelijke organisaties in de stad iets vinden van het coalitieakkoord. En als allerlaatste mogen ook de Tilburgers er nog iets over zeggen, en dan vooral degenen die níét gestemd hebben. De ‘niezers’.

Als je doet wat je deed, dan krijg je wat je kreeg. Oftewel: niks nieuws onder de zon, deze coalitie in wording.