Destijds: 1994 Café den Hoefakker, Koestraat

Op 13 juni 1994 legde fotograaf Ad de Bont een opvallend pand vast in de Koestraat met zicht op het Rosmolenplein. Rechts zien we de aanleg van het fietspad. Links op de foto zien we op de hoek met de Hoefakkerstraat het cafe Den Hoefakker dat tijdens WK’s waarin het Nederlands Voetbalelftal speelde in oranje werd geverfd. Deze opvallende traditie leverde het etablissement de naam ‘Oranjecafé van Tilburg’ op en roept bij veel oud-buurtbewoners direct levendige herinneringen op.

Een rijke geschiedenis aan de Koestraat

Het markante pand kent een lange historie die ver teruggaat. Het werd omstreeks 1903 gebouwd door Antonius Franciscus van Ierlant en opende oorspronkelijk de deuren als café Antverpia. In de decennia die volgden, wisselde de kroeg regelmatig van naam en eigenaar. Tot 1976 stond het bekend als café d’n Oldtimer, waarna het overging in café Travon en uiteindelijk in 1985 de naam Den Hoefakker kreeg. De straat waaraan het café was gevestigd, was voor de echte Tilburgers overigens een begrip op zich. Buurtbewoner Cor Game stelt hierover stellig: “Voor de Tilburgers was het geen koestraat maar koeistraat.” Piet van Laarhoven voegt daar nog een lokale nuance aan toe: “Koeistraat is stads mee Haaikaants, Koeistraot is Tilburgs”.

Levendigheid en verdwenen buurtwinkels
De reacties op oude foto’s van de straat brengen de bedrijvigheid van vroeger helemaal terug. Gerard Horvers herinnert zich het straatbeeld uit zijn jeugd nog haarfijn: “Rechts op het hoekje (t.o. ’t Molentje) dit cafépand. daarnaast het tabakswinkeltje van dhr. en mevr, Priems, verder aan die kant zaten ook nog bakker Heerkens, groenteboer Hesselberth, slager Smolders.” In de discussies met andere buurtbewoners, zoals Franci Reinhard en Ans Harink-Pijnenborg, komen ook namen als slagerij Haans, bloemist Hazewind en radio- en tv-handel Stevens voorbij. Rudi Somers bewaart warme herinneringen aan laatstgenoemde, omdat de eigenaar hem ooit hielp toen een zelfgebouwde radio door een “foute aansluiting” niet werkte.

Het runnen van een café in deze volksbuurt was echter niet voor iedereen een droom die uitkwam. Waar de één met weemoed terugkijkt op het biljarten en de gezelligheid, was het voor anderen een zware last. Zo kijkt de familie Gamee met gemengde gevoelens terug op hun tijd als uitbaters. Aurora omschrijft het als een “K….. tijd”, waarna Josephine instemmend reageert: “Ja schat het heeft alleen maar voor ellende gezorgd!”

De memorabele ontmoeting met Broer Donders

Een van de meest bijzondere verhalen uit de geschiedenis van het café stamt uit 1985, toen Ton en Nelleke van Gerwen de zaak overnamen. Tijdens hun eerste zaterdagmiddag kwam er een onbekende man binnen die zonder iets te zeggen zijn schoenen uittrok en languit op het biljart ging liggen. Ton besloot kordaat in te grijpen en zei tegen zijn vrouw: “Nou is het genoeg, deze persoon zet ik buiten”. Hij pakte de schoenen op, zette ze buiten en werkte even later ook de man de deur uit. Terwijl de andere stamgasten lachten, ging de deur weer open. De man liep op Ton af, gaf hem een hand en zei: “Jij bent de eerste kastelein die mij buiten heeft gezet”.

Het bleek te gaan om Broer Donders, een bekende figuur in Tilburg en schrijver van het boek ‘Per ongeluk mens’. Deze onconventionele kennismaking vormde het begin van een warme vriendschap. Broer kwam bijna dagelijks langs, soms met slechts twee gulden op zak in de hoop de hele bar te kunnen trakteren. Als hij een borreltje kreeg, vroeg hij steevast: “Zit er dan ook jonge Klare in?” Zijn grote waardering voor de kastelein en zijn vrouw bleek wel uit een handgeschreven gedicht dat hij speciaal voor Nelleke schreef. Hij sloot dit persoonlijke werk af met de ontroerende woorden: “Mijn wens voor jou en Ton / Blijf nog lang, nog lang / Ons Zon!”

Het café sloot in 2022 voorgoed de deuren en werd omgebouwd tot een appartementenwoning.

Bronnen: Facebook, Wiki Midden Brabant en Het Groot Tilburgs Horecaboek.