Familieparticipatie: ‘mantelzorg’ in het ziekenhuis

Vroeger kwamen familie en vrienden slechts op bezoek in het ziekenhuis. Tegenwoordig kunnen ze in de Tilburgse ziekenhuizen St. Elisabeth en Twee Steden een actieve bijdrage leveren aan de dagelijkse zorg. “We maken het voortaan in het ETZ mogelijk dat de zorg die al in de thuissituatie werd geboden, wordt voortgezet in het ziekenhuis”, zegt verpleegkundig specialist Karin van der Aa.

De zorg en ondersteuning die partners, kinderen, familie of vrienden verlenen, wordt aangeduid als familieparticipatie. Dit is een onderwerp dat vooral aan bod komt bij oudere patiënten in een kwetsbare positie. Deze patiënten hebben meer kans op complicaties zoals vallen, ondervoeding, acute verwardheid (delier) en lichamelijke achteruitgang. “Hierdoor functioneren ze minder goed na een opname en hebben ze meer zorg nodig. Als een bekende in het ziekenhuis bij de oudere patiënt aanwezig is, heeft dat een positief effect. Het voorkomt complicaties en bevordert het herstel”, licht Van der Aa toe.

Geen verplichting
Karin van der Aa is op de afdeling Geriatrie gespecialiseerd in ouderenzorg. Ze weet daardoor uit eigen ervaring dat familieparticipatie een meerwaarde aan de patiënt biedt. Dit komt bijvoorbeeld tot uiting bij een delier. “De aanwezigheid van een naaste zorgt voor minder verwardheid.” Ondanks de vele voordelen over familieparticipatie is het beslist geen verplichting, benadrukt Karin. “Het is een aanvulling op de reguliere zorg, een plus. Familie en vrienden nodigen we nadrukkelijk uit bij de verpleegkundigen naar de mogelijkheden te vragen.”

Voorbeelden
Hoe kan zorg vanuit de thuissituatie in het ziekenhuis worden voortgezet? Karin somt enkele voorbeelden op: “Naasten kunnen samen met de patiënt eten, een boek voorlezen of samen een wandeling maken. Het helpt om gewoontes van thuis zoveel mogelijk in het ziekenhuis in stand te houden. Dat geeft een vertrouwd gevoel bij de patiënt. Ook is het mogelijk om bij angst, onrust of verwardheid te overnachten in de kamer van de patiënt. En het is toegestaan aanwezig te zijn bij visites van de arts, bij onderzoeken en de dagelijkse zorg.”

Meer informatie
Familieparticipatie is niet nieuw. “Maar ook niet vanzelfsprekend’’, vult Karin aan. “Daarom brengen we de mogelijkheden vanaf nu nadrukkelijk onder de aandacht van familie en vrienden. Zodat ze er bij de verpleegkundigen en artsen naar kunnen vragen.” Meer informatie staat in de nieuwe folder ‘Betrokkenheid van familie bij een naaste in het ziekenhuis’. Deze folder is online te vinden op de website www.etz.nl/familieparticipatie of op papier in het ziekenhuis.