Logistieke hotspot? Mensen en natuur zijn vergeten

Logistieke hotspot.

Deze kreet wordt ons gebracht als iets waar we trots op moeten zijn. Sterker nog: er wordt gewoon van uit gegaan dat niemand in twijfel zal durven trekken dat het helemaal tof is om logistieke hotspot van Nederland te zijn. En als we dat toch doen, komt steevast als toevoeging: “Het is zo goed voor de economie en de lokale werkgelegenheid.”

Ik ben er niet trots op en trek het economische argument in twijfel, en dit is waarom.

In het weekeinde van 13 en 14 april, tijdens het Tilburgs Architectuur Film Festival (TIAFF) presenteerde het Centrum voor Architectuur en Stedenbouw Tilburg (CAST) een film gemaakt met een drone, van de logistieke hotspot Tilburg – Waalwijk.

Nog nooit was de verdozing van het landschap zo duidelijk zichbaar gemaakt. En zo schokkend. Kilometers beton, staal en asfalt, met vrachtwagens rij aan rij, zij aan zij, keurig in het gelid. En het meest schokkende: eindeloos platte daken, zonder een enkel zonnepaneel of beplanting. Goed voor de economie?

Dat deze kilometers beton een hoop hittestress zullen veroorzaken valt te verwachten. Dus ja: een hotspot is het zeker! Zonder een enkele Watt aan energie terug te geven. Een ramp voor onze leefomgeving, klimaat en uiteindelijk ook voor onze economie.

En dan de werkgelegenheid

Het toeval (ja, echt) wil dat ik in de herfst van 2018 zelf in één van deze logistieke dozen heb gewerkt. Een ‘Breeam Outstanding’ exemplaar nog wel. Dus duurzaam, althans aan de buitenkant. Aan de binnenkant valt het erg tegen: staal en beton, meer niet.

Deuren die alleen opengaan door middel van een pas met biometrische gegevens, zodat van elke medewerker precies is na te gaan waar hij of zij is geweest en wat hij of zij heeft gedaan. Met camera’s hing het er vol, behalve in de kleedkamers; althans niet zichtbaar. Daar worden regelmatige de kluisjes van medewerkers gecheckt, ondanks dat het officieel niet mag. Maar ik dwaal af…

Tonnen en tonnen plastic gaan er doorheen. Per dag. Toen ik daar ooit tijdens een werkoverleg iets over zei en suggereerde om biologisch afbreekbaar plastic te gaan gebruiken, werd dat schaapachtig afgedaan: “we nemen het mee naar de directie”. Ondanks dat collega’s zeer te vinden waren voor het idee. De reden is wederom: geld. Bioplastics zijn 20 procent duurder dan traditioneel plastic.

Bovendien: met die lokale werkgelegenheid valt het best wel tegen. Het werk is oersaai, geestdodend en ééntonig. Je gaat ’s ochtend met donker naar binnen en gaat ’s avonds met donker weer naar buiten. De gehele dag ben je verstoken van daglicht en verse lucht. En alsof dit nog niet voldoende is: je bent er geen mens meer, maar een ID-kaart met biometrische data en een nummer. Binnen ben je een robot, een productiemiddel.

Van mijn collega’s kwam slechts 5% uit Tilburg en ongeveer 20% had Nederlandse wortels. Alle anderen kwamen uit heel Europa (niet alleen oost dus) en wilden dit werk enkel een jaar doen omdat de minimumlonen hier hoger liggen dan thuis. Grotendeels intelligente, jonge mensen met mooie ambities en dromen (studie, werk, familie) en met de noodzaak om daarvoor eerst het benodigde budget bij elkaar te sparen. Daarvoor hebben ze het over om een jaar lang zich als machine te laten behandelen en elke drie maanden naar een ander vakantiepark te verhuizen.

Al met al: een verzameling gemiste kansen, terwijl het zoveel beter kan.

Laten we nou eens proberen om de verdozing te verduurzamen. Zonnepanelen en groen op de daken voor energie en verkoeling. Ramen in de wanden voor licht en lucht voor de medewerkers. Bioplastics om spullen mee te verpakken en mensen weer behandelen als mensen.

Ik pleit ervoor dat Tilburg – Waalwijk het gezondste, duurzaamste, natuurvriendelijkste en meest energiegevende logistieke centrum van Nederland wordt. Zowel aan de buiten- als aan de binnenkant. Binnen drie jaar moet dat kunnen.

Daar zou ik echt heel trots op zijn.