‘Nederland was gidsland, maar is nu hekkensluiter’

Debat over gedoogbeleid softdrugs bij The Grass Company

Grote meningsverschillen vielen er afgelopen vrijdag niet te bespeuren tijdens het debat over het gedoogbeleid in coffeeshop The Grass Company aan de Spoorlaan.

De deelnemers – advocaat Gerard Spong, burgemeester Paul Depla van Breda en oud-rechter Frits Lauwaars – waren over het algemeen erg lief voor elkaar.
Spong, Depla en Lauwaars waren het met name oneens over details van het beleid. Onder leiding van Filemon Wesselink gingen ze daarover met elkaar in discussie. De Tilburgse burgemeester Peter Noordanus, die leidinggeeft aan de Brabantse ‘henneptaskforce’, was ook uitgenodigd om aan het debat deel te nemen, maar liet de organisatie weten verhinderd te zijn.

Dat de standpunten tijdens het debat niet erg uiteenliepen, betekende allerminst dat de bijeenkomst saai was. Veel aanwezigen voelden zich geroepen om te reageren op de uitlatingen van de deelnemers.

Aanleiding voor de discussie van afgelopen vrijdag was de zaak rond Johan van Laarhoven, oprichter van The Grass Company. De Nederlander werd onlangs in Thailand veroordeeld tot 103 jaar cel. Hij had geld dat hij met de verkoop van softdrugs in Nederland had verdiend (en waarover hij hier belasting had betaald), in het Aziatische land geïnvesteerd.

Volgens Frans van Laarhoven, vrijdag ook aanwezig, gaat het momenteel vooral slecht met de gezondheid van zijn broer. “Hij zit met vijftig medegevangenen in een cel van 7 bij 7 meter, waar iedereen z’n behoefte moet doen in een gat in de grond. Zijn stemming is wisselend. De ene keer beschikt hij over vechtlust, de andere keer is hij gelaten. Onze hele familie heeft hieronder te lijden.”

‘Gemene streek’

Spong vindt dat het Nederlandse Openbaar Ministerie Van Laarhoven een gemene streek heeft geleverd door de Thaise autoriteiten om aanhouding van de gepensioneerde ondernemer te verzoeken. Die zit inmiddels al anderhalf jaar vast. Spong sprak van ‘een misplaatst narcistisch besef’ bij de officier van justitie die overging tot dit verzoek om aanhouding. “Je hebt er altijd bij die denken dat ze hiermee hun finest hour meemaken.”

Volgens de advocaat is Nederland niet goed in staat het gedoogbeleid ten aanzien van softdrugs uit te leggen in het buitenland, in dit geval aan de Thaise autoriteiten. Lauwaars was het daar niet helemaal eens. De oud-rechter was in Bangkok om het Nederlandse gedoogbeleid uit de doeken te doen. “Ik vond het wel meevallen. Alleen, ik zat daar tegenover vier rechters en ze hadden er geen interesse voor; ze stelden geen enkele vraag. En als ze niet vragen naar de nuances van ons beleid aan een collega die hiervoor helemaal uit Nederland komt, toont dat aan dat ze hun oordeel over deze zaak al klaar hadden.”

Van alle kanten werd forse kritiek geleverd op de Nederlandse overheid. “Hoe harder die ons aanpakt, hoe crimineler deze wereld alleen maar wordt”, vond een coffeeshophouder uit Haarlem. “We moeten nu wiet importeren uit Spanje en dat levert alleen maar meer ‘Hakkelaars’ op”, zei hij, verwijzend naar een bekende veroordeelde Nederlandse drugshandelaar.

Aanbesteding

Depla bepleitte een systeem waarbij wiettelers zich ‘in een soort aanbesteding’ inschrijven. De overheid bepaalt dan op basis van kwaliteit en veiligheid wie de wiet voor de plaatselijke markt mag telen. “Geen overheidswiet dus, maar de overheid stelt er wel voorwaarden aan.” Hij wees erop dat er telers zijn die pesticiden gebruiken ‘om het spul sneller te laten groeien’.

De PvdA’er is één van de zeven burgemeesters die meewerkten aan het rapport ‘Het failliet van het gedogen. Op weg naar de cannabiswet’, dat de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) onlangs publiceerde. Volgens Depla staat het huidige beleid (coffeeshops mogen wel cannabis verkopen en klanten kunnen er een jointje roken, maar de teelt van cannabis en het bevoorraden van coffeeshops is strafbaar) een effectieve aanpak van problemen in de weg.

Spong deed een duit in het zakje door te stellen dat hij alleen maar ‘halleluja’ hoort in het buitenland als het gaat om gereguleerde wietteelt. Zo controleert de overheid in de Amerikaanse staat Colorado frequent en streng het THC-gehalte en ziet zij erop toe dat er ‘geen geboefte’ bij de teelt is betrokken. “In Colorado hebben ze het Nederlandse systeem vervolmaakt”, zo interpreteerde Depla dit beleid.

Dat het in Nederland nog niet zover is, is volgens Spong de schuld van onder meer Depla’s PvdA. “Die loopt als een schijterig juffershondje achter de VVD aan”, sneerde hij richting de sociaaldemocraat, wat de advocaat applaus opleverde.
Depla vond desalniettemin dat we ‘in vergelijking met andere landen’ nog steeds trots mogen zijn op ons beleid. Een biologische kweker uit het publiek stelde daar echter tegenover dat de Nederlandse overheid volledig verantwoordelijk is voor alle excessen, inclusief schietpartijen, en Spong stelde zelfs dat zij de bron is van alle kwaad. “We waren ooit gidsland, we zijn nu zo’n beetje hekkensluiter.” Lauwaars constateerde: “De war on drugs is verloren.”

De biologische teler vond dat er buitensporig veel aandacht is voor drugsproblematiek in vergelijking met problemen die te maken hebben met alcohol. “Niemand gaat dood aan cannabis.” Spong viel hem bij. “Er vallen ieder weekend doden door alcohol.”

Ook had de advocaat een waarschuwing in petto voor de Haarlemse coffeeshophouder, die in Spanje woont. “U bent in dat land niet veilig. Er hoeft maar één gemene officier van justitie te zijn en u wordt vastgezet en bent alles kwijt.” Het droge antwoord van de ondernemer: “Nou, ik ben als belastingbetaler sowieso al 52 procent van wat ik verdien, kwijt aan de Nederlandse overheid.”
Wie meer informatie wil over de zaak van Johan van Laarhoven, kan terecht op www.justiceforjohan.nl.