Tilburg? Nee, Tilburg! slot (6)

Norbert Bruggeman (52) is journalist en woont sinds 2003 in Brazilië. Op ons verzoek mijmert hij over Tilburg. Herinneringen uit de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw. Over mensen en plekken, die soms wel en soms niet uit het ´gezichtsveld` zijn verdwenen.

Festival Mundial, wij noemden het gewoon het Derde-Wereld festival, heb ik in die jaren niet vaak overgeslagen. Nadat ik in 1998 was verhuisd van Roosendaal naar Breda was het festival dichterbij. Mountainbike gekocht en op festivalzondag naar Tilburg. In alle vroegte, op het gemakkie. Weer of geen weer. Ontbijt op het Piusplein, na een sterke expresso maar een wit bier. Dentergems van de tap met citroen. Binnendoor rijden, via Merodeplein, even oude herinneringen opsnuiven. Kijken of die grote boom nog op het plein stond. Ja, gelukkig, niet omgekapt. Het was rustig, vlakbij het park werd het ineens druk. Een speciale fietsenstalling, altijd goed bewaakt. Na het festival terug. Met veel bier op, toch een karwei. Op het gemakkie maar weer. Naar De Korenbloem, de laatste stop voor de reis naar Breda. Hoek Ringbaan/Westbredaseweg. Een grote kroeg met een fraai terras. Daar plofte ik neer en wilde eigenlijk niet verder. Een oude genever en flipperen. Prachtige kast, veel vrije spelen. Zag er alternatief uit, maar was het niet. Kille bedoening, in een mooie atmosfeer.

Tilburg was geen mooie stad, heb ik altijd gezegd tegen mijn Hollandse maatjes. Het woord stad is eigenlijk verkeerd gekozen. Tilburg voelde aan als een dorp, met andere dorpjes eromheen. Ik woonde de laatste zes jaar voor emigratie naar Latijns-Amerika in Breda. Het binnenstadje daar is wonderschoon, Tilburg kon er niet aan tippen. Gouda, Middelburg, Utrecht, Maastricht, fraaie centra. De Paleisring in Tilburg daarentegen, een gruwel. De Heuvel, te leeg. Op zondag uitgestorven, in de herfst bood het een triest aanblik. Toch was Tilburg niet lelijk. Oude steegjes en nauwe straatjes met van die karakteristieke pandjes? Genoeg. Intieme pleintjes, schitterende buurtjes. De Korvel en Noordhoek, in de volksmond de bomenbuurt, bijvoorbeeld. Maar één geheel was het niet, meer een mozaïek van diverse stijlen, soms domweg naast elkaar geplempt, zonder enige structuur, zonder enig overleg. Zo leek het. Ik heb het nooit begrepen, een plaats met zo´n rijke historie en een belangrijke rol in het Brabantse.

Ik vond de Tilburger erg chauvinistisch, hij verdedigde zijn dorp feller dan de Bredanaar of de Bosschenaar dat deed. Misschien waren ze immer in die verdediging gedrukt. Waar kon een Tilburger mee pochen? Een historische binnenstad? Grachten? Een haven? Het textielmuseum dan? NS-station? Carnavalstraditie? Oké, een grote kermis, een indrukwekkend kunstmuseum. Tja. Maar Willem II kon amper potten breken, ´aartsvijand` NAC had altijd al een fanatieker en trouwer publiek. Betere resultaten ook, over de jaren. Dat deed pijn. Nu moet de club met die mooie naam en dito clubkleuren vechten tegen degradatie naar de eerste divisie. Het is niet anders. Ik heb vaak kritiek gehoord op Tilburg, soms tot aan het denigrerende toe. Nog erger was het schouderophalen van ´buitenstaanders` als ik Tilburg kenschetste als een uniek Brabantse stad met een eigen stempel. Ze kenden de plaats niet, het deed ze niets uit, geen uitstraling. Ik realiseerde me dat Tilburgers donders goed wisten hoe erover hen werd gedacht. Ze praatten er niet over, hielden het voor zichzelf. Maar het heeft hen wel degelijk gestaald. Het was ook de voedingsbodem voor die diepe liefde voor en een verworvenheid met de eigen geboortegrond. Een opmerkelijke verworvenheid, die ik niet onder woorden kon brengen en die ik zeker niet aanraakte. Uit respect. Voor mij was het domweg simpel. Tilburg? Nee, Tilburg!

Dit is het 6e en laatste deel uit een serie van 6.