Van Potlood to Pixel in Natuurmuseum

Natuurmuseum Brabant maakte vorig jaar de tentoonstelling Van Potlood tot Pixel, waarin het proces van wetenschappelijke illustraties in beeld wordt gebracht. Op 3 juni opent de editie van 2023, met nieuw afstudeerwerk van studenten Master Scientific Illustration. Het is bijzonder om op deze manier naar schimmels, haaienbeten of hersenen te kijken.

Een bekend verschijnsel: de posters in de wachtkamer van de huisarts of ziekenhuis, waardoor het binnenste van een oog of knie zichtbaar is. Vaak helpt zo’n weergave beter dan een foto om te snappen wat er aan de hand is.

En dat is precies de kracht van wetenschappelijke illustraties.
Ingewikkelde informatie wordt helder weergegeven en aantrekkelijk in beeld gebracht. En een illustrator kan ook loepzuiver de focus leggen op wat belangrijk is, door elementen toe te voegen, uit te lichten of weg te laten. Met fotografie is dit niet mogelijk.

Bekijk mensen, planten en dieren van “binnen”

In de tentoonstelling zijn prachtige weergaven van bijvoorbeeld haaienbeten, schimmels of embryo’s “aan de binnenkant” te bekijken. Super-nauwkeurig gedaan, want wetenschappelijke illustraties worden gebruikt als naslagwerk of als educatieve ondersteuning. Ze moeten dus een correcte representatie geven van het object. Het vastleggen van een waarheidsgetrouw beeld gebeurt tegenwoordig met potlood, digitale middelen en alles daartussen in. Vandaar ook de tentoonstellingstitel: Van potlood tot pixel 23- wetenschappelijke illustraties van nu.

Wetenschappelijk illustraties van toen

De mens tekent al duizenden jaren. De eerste pogingen om objecten vast te leggen voor wetenschappelijke doeleinden waren al in de late oudheid (300 – 600 jaar na Christus). Een gigantische ontwikkeling voor bijvoorbeeld medici. Zij gebruikten de illustraties ter ondersteuning van hun werk en om bevindingen met elkaar te delen. Door de eeuwen heen zijn er veel ontwikkelingen geweest: potloden, papier, pigmenten, vergrootlenzen en digitale toepassingen deden hun intrede, waardoor er met tekeningen steeds meer mogelijk was.

Een aantal van deze ontwikkelingen zijn heel bekend, maar er zitten ook bijzondere dingen tussen: de ‘Camera Lucida’ bijvoorbeeld. Hiermee ziet een illustrator zowel het object als tekenvlak tegelijk. De camera is te zien en uit te proberen in de tentoonstelling.

Workshops en lezingen

Nieuwsgierig geworden bij het zien van de illustraties? Er worden workshops georganiseerd voor beginnende en gevorderde tekenaars. Plus een boeiende lezing van wetenschappelijk illustrator Rogier Trompert op 10 juni.  Op www.natuurmuseumbrabant.nl is meer informatie te vinden.