Groep Tilburgers fietst van Tilburg naar Berwick-Upon-Tweed en terug

Op dinsdag 24 september zijn 15 fietsers – allemaal ambtenaren van de gemeente Tilburg – vertrokken voor een fietstocht naar Schotland en weer terug. De aanleiding voor deze fietstocht is het feit dat 80 jaar geleden Tilburg werd bevrijd door de Schotten. Deze fietstocht is een eerbetoon aan de bevrijders van destijds en heeft als motto: Tilburg Fietst Bevrijd!

Om de Schotse regiment – de Kings’ Own Scottish Borderers – te eren fietst de groep in vijf dagen op en neer naar het museum van het regiment in Berwick-upon-Tweed, dat net over de grens van Schotland in Engeland ligt. De fietstocht was oorspronkelijk georganiseerd voor de 75 jarige bevrijding van Tilburg in mei 2020, maar vanwege de Coronacrisis is deze uiteindelijk verplaatst naar september 2024.

De route is ongeveer 600 kilometer en gaat van Tilburg naar IJmuiden, dan de nachtboot naar Newcastle, vervolgens door naar Berwick-upon-Tweed. Daar wordt de fietsgroep ontvangen door de burgemeester bij het museum van The Kings Own Scottish Borderers. Zij overhandigen daar een plaquette van de Prinses Irene Brigade, de vlag met het Tilburg 80 jaar vrij-logo en een boodschap van burgemeester Theo Weterings.

Zaterdag fietsen de ambtenaren weer terug naar Newcastle om zondag aan het begin van de avond weer terug te zijn in Tilburg. 

De fietstocht maakt onderdeel uit van de Tilburgse festiviteiten van 80 jaar bevrijding: Wij herdenken en vieren. 

De bevrijding van Tilburg

Ook Tilburg zuchtte sinds mei 1940 onder het juk van de Tweede Wereldoorlog. Maar nadat de geallieerden op 6 juni 1944 met hun invasie begonnen in Normandië, werd reikhalzend uitgekeken naar de bevrijding. Dit duurde langer dan gehoopt, vanwege vele tegenslagen.

 

Op 17 september probeerden de geallieerden door te breken met Operation Market Garden. Parachutisten deden een poging om de bruggen tussen Eindhoven en Arnhem te veroveren en Britse grondtroepen rukten op naar Arnhem. In Tilburg kwamen de vele vliegtuigen op deze dag overvliegen, zodat de mensen weer meer hoop kregen. De operatie mislukte, maar toch kwam de bevrijding van Tilburg dichterbij.

Op woensdag 25 oktober 1944 vertrok de Prinses Irene Brigade met 1.200 man vanuit Hilvarenbeek richting Tilburg om de Duitsers die er nog zaten te verdrijven.

De Schotse eenheid rukte op richting het Wilhelminakanaal. Maar de aanval van de Prinses Irene Brigade mislukte doordat de tanks niet door het moerassige gebied kwamen dat tussen de Oude en de Nieuwe Leij ten zuiden van Tilburg ligt.

 

’s Avonds om 21.00 uur werd de spoorbrug over het kanaal verwoest door de Duitsers. Op donderdag 26 oktober ook mislukte ook een tweede poging en daarbij werden de elektriciteitscentrale, de telefooncentrale, de hoofdleiding van het gasbedrijf, de draaibrug op de Bosscheweg en het reservoir van de watertoren vernield. Op deze dag werd het gehele oostelijke deel van Tilburg, maar met name de Wijk Broekhoven, zwaar onder vuur genomen door de geallieerden.

 

Op vrijdag 27 oktober om 13.00 uur begon een zwaar bombardement op de wijk Broekhoven waar de Duitsers hun stellingen hebben en dat 35 minuten duurde. Vooral gebouwen waar Duitsers hadden gezeten werden vernield. De schade aan de stad was enorm en de verliezen waren groot. Meteen daarop begon de opmars van de infanterie, met een aanval vanuit drie richtingen. Dit leidde ertoe dat de moffen zich terugtrokken en de stad verlieten.

De Kings’ Own Scottish Borderers staken direct hierna de Leij over en in de middag bereikten ze het centrum van Tilburg. De Tilburgers waren massaal op straat aanwezig om de Schotten dolenthousiast te begroeten. De Schotten deelden sigaretten en chocolade uit. De feeststemming duurde tot laat in de nacht.

De bevrijding eiste veel slachtoffers: 78 burgers, 8 leden van de Prinses Irene Brigade en 22 Schotse militairen zijn bij de bevrijding van Tilburg omgekomen.