Begroting 2015: algemene beschouwingen

Voor de Tilburgse gemeentepolitiek staat de tweede week van november traditioneel in het teken van de Begroting voor het komende jaar. Deze week komt de gemeenteraad hiervoor twee dagen bijeen: op maandag en woensdag.

De begrotingsdebatten worden afgetrapt door een Algemene Beschouwing van elke partij. Elke fractievoorzitter vertelt wat zijn of haar partij van de begroting vindt en hierop mogen andere fractievoorzitters direct reageren, vragen stellen en/of in discussie gaan. Dit jaar ontbreekt Voor Tilburg bij de Algemene Beschouwingen, maar de reden werd maandagavond niet duidelijk.

Mieke Heuvelmans (D66) mocht als fractievoorzitter van de grootste partij in de raad beginnen. Voor D66 is investeren in onderwijs en cultuur het belangrijkste middel om de veranderingen op het gebied van werk, zorg en jeugd aan te kunnen. “Het traditionele gezin krijgt bijna museale trekken. Het aantal éénoudergezinnen stijgt. Vrouwen in Tilburg betalen daarvan nog te vaak de rekening en zijn kwalitatief en kwantitatief ondervertegenwoordigd. Armoede wordt van generatie op generatie overgedragen. Investeren in echte Integrale Kindcentra maakt het mogelijk zorg, studie en werk te combineren.” Roel Lauwerier (VVD) onderbrak haar met de opmerking dat de doelstelling in de Begroting; 1,5% minder jeugdwerkoosheid, dan wel een erg ‘slappe hap’ was en of ze daarmee tevreden kon zijn. Mieke Heuvelmans verdedigde zich door te zeggen dat D66 moties (veranderingsvoorstellen) had klaarliggen om meer te bereiken dan in de Begroting staat.

Daarna was Hans Smolders (LST) aan de beurt. Hij vond dat zes minuten spreektijd veel te weinig was om te reageren op een Begroting van meer dan 700 miljoen euro en hij wilde het vooral hebben over integriteit van het bestuur. “Dan komt de LST tot de conclusie dat alles staat of valt met bestuurlijke integriteit, dat is de basis, dat is de fundering waar alles op gedragen moet worden, ook deze begroting. Bestuurlijke integriteit zou een kernwaarde moeten zijn van iedereen in de politiek, immers: respect krijg je niet zomaar, dat moet je verdienen en pas daarna krijg je het vertrouwen van de burgers.” Hans Smolders blikte vervolgens terug naar de verkiezingsavond, toen Berend de Vries (wethouder, D66) niet met hem wilde praten als winnaar van de raadsverkiezingen en op de lening van 2,8 miljoen euro aan Cinecitta, twee maanden geleden, toen meerdere raadsleden niet de vertrouwelijke stukken hadden gelezen. Hierop greep burgemeester Noordanus in: hij verzocht Hans Smolders om zijn mening te geven over de begroting, aangezien dat het onderwerp van de vergadering was. Maar dat deed hij niet. In plaats daarvan bleef hij terugblikken, ook naar het debat over de Motie van Wantrouwen van een week geleden.

Als derde spreker was René Spieringhs (SP) aan het woord. Hij blikte alvast vooruit naar de moties die de SP woensdag gaat inbrengen. Eén daarvan gaat, opnieuw, over het reguleren van wietteelt. Als door een wesp gestoken reageerde Marcel van den Hoven (CDA) hierop. “U gebruikt het toverwoord. Wilt u  wederom de burgemeester een brief naar minister Ivo Opstelten laten sturen over wiet? De minister heeft inmiddels stapels van dit soort brieven van burgemeester. In deze kan ik de minister volgen. Het kan niet, het mag niet en het zal dus niet gebeuren.” René Spieringhs reageerde droogjes: “Ik stel vast dat u geen voorstander bent van onze motie.”

Roel Lauwerier (VVD) kreeg daarna zijn zes minuten spreektijd. Hij maakte korte metten met het Stadsbos, dat hij consequent Sprookjesbos blijft noemen. Hij vindt het onzin dat het college daar 6 miljoen in wil investeren. Maar het belangrijkste deel van zijn verhaal ging over veiligheid. De VVD wil €1.200.000,- voor de komende drie jaar beschikbaar stellen (€400.000,- per jaar) voor de bestrijding van woninginbraken, inbraken op bedrijventerreinen, straatroven en overvallen. Dit bedrag moet volgens de VVD-fractie betaald worden uit het geld dat voor het Stadsbos is bedoeld. Of het Sprookjesbos, in de woorden van Roel Lauwerier.

Marcel van den Hoven (CDA) kondigde op zijn beurt een motie aan voor het organiseren van een Nieuwjaarsdrink, naar Vlaams voorbeeld. “Deze laagdrempelige ontmoeting voor en door de inwoners zelf heeft zijn positieve bijdrage aan de verbondenheid in de samenleving in Vlaanderen al ruimschoots bewezen.” beargumenteerde hij het voorstel. Daarnaast vroeg hij zich af of er wel voldoende geld gereserveerd is voor verkiezingen. “Het CDA ziet dat er voor 2015 slechts organisatiekosten voor twee verkiezingen zijn ingeboekt, terwijl de collega’s van VVD en PvdA in het kabinet juist zo hun best doen om de Tweede Kamerverkiezingen van 2017 naar voren te halen. Moeten we niet serieus rekening houden met drie verkiezingen in het 2015?”

Auke Blaauwbroek (PvdA) stipte een reeks van onderwerpen even aan in zijn betoog. Hij uitte zich positief over de plannen voor duurzaamheid, milieu en afval en de inzet op veiligheid. Hij vroeg extra aandacht (=geld) voor de opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers en vluchtelingen uit Eritrea en Syrië. Over citymarketing: “Mogelijk dat de 4,7 miljoen voor citymarketing ook deels terecht kan komen bij culturele evenementen, en dan bedoelen we nadrukkelijk niet de persoonlijke ‘Passion’ van wethouder De Ridder. We vinden het ongehoord om overheidsgeld te besteden aan religieuze evenementen (…) U overschrijdt hier een grens!”

Joris Bengevoord (GroenLinks) ging vooral in op de drie grote transities, waardoor de jeugdzorg, de wmo en de Participatiewet de nieuwe taken worden van de gemeente. Verder wees hij er op dat energiecoöperaties, waarin mensen samen investeren in duurzame energie, vaak in de ‘sterkere wijken’ terecht komen: “Juist in de zwakkere wijken kan verduurzaming een nog groter positief effect hebben. Stel dat het ons lukt om de energierekening van alle sociale huurwoningen te verlagen, dan geven we de lage inkomens een impuls, die groter is dan alles wat we ooit met het armoedebeleid kunnen bereiken.”

Loes Dielissen (TVP) had vooraf reeds scherpe kritiek geuit over het feit dat ze ruim van tevoren al schriftelijke vragen had gesteld over tal van cijfers en feiten, maar dat ze daarop nog geen antwoord had gekregen, hoewel haar dat wel was beloofd door de ambtenaren. Tal van ambtenaren zaten in de raadszaal aan de zijlijn mee te luisteren en ze maande ze om snel aan het werk te gaan, zodat ze alsnog haar antwoorden kon krijgen voordat de vergadering voorbij was. Enkelen van hen waren direct opgesprongen om gauw aan de slag te gaan. In haar betoog sprak ze over de Stadswinkels, waarvan het CDA heeft beloofd dat ze zullen terugkeren: “Teleurstellend en ze lijken niets meer op de voormalige Stadswinkels, terwijl Erik de Ridder (wethouder, CDA) steeds heeft gezegd dat de Stadswinkels terugkomen. Het worden servicepunten van één vierkante meter, zoals de postagentschappen in de supermarkt.” Marcel van den Hoven (CDA) was het niet eens met deze kritiek: “Kijk eerst eens naar de uitwerking en ga het gesprek aan met degenen die er gebruik van moeten maken.” Loes Dielissen liet zich niet overtuigen.

Nell Schoenmakers (LNS) vroeg zoals gebruikelijk aandacht voor de ouderen en vrijwilligers: “We gaan de stad toekomstbestendig maken, een goed streven en dat ondersteunen wij van harte. Toch dragen wij B&W op om ondanks alle nieuwigheid in de toekomst, dat Tilburg de ouderen niet uit het oog mag verliezen. (…) Verder willen wij dat u de vrijwilligers op handen blijft dragen, want dit zijn de mensen die veel voor de burgers betekenen. In de begroting mis ik dat veel ouderen achter de geraniums zitten, een schande als die worden vergeten.”

Jan van Beurden (OPA) was als laatste aan de beurt en met een motie over de Stadswinkels sloot hij nauw bij de kritiek van Loes Dielissen aan. Verder pleitte hij voor een ‘pas op de plaats’ in de ontwikkeling van onder meer de Spoorzone en andere grote plannen. “Het college schaakt op teveel borden tegelijk.” Mieke Heuvelmans ging hierover met hem in discussie: “U pleit voor stilzetten, u bedoelt toch niet dat we moeten stoppen met de decentralisaties die uit Den Haag komen? Het kan even verwarrend zijn, maar wilt u niks doen omdat het veel is?” Jan van Beurden: “Dat zeg ik niet. Tuurlijk moet je er wel aandacht aan schenken, maar dat betekent niet dat je meteen allemaal nieuwe dingen moet doen. Een pas op de plaats en rust zijn nodig als er veel op mensen afkomt.”