Frans van Aarle: “Met persoonlijke aandacht en vakmanschap heb je als ondernemer een kans”

Bijna aan het eind van de Korvelseweg zit in een oud pand al sinds mensenheugenis de foto-speciaalzaak van Frans van Aarle. Voor een indruk van een dikke halve eeuw detailhandel in de fotografie en een visie op de toekomst, een gesprek met deze Tilburgse ondernemer. Frans vertelt: “Mijn grootvader is in 1946 met deze zaak begonnen. Voor de oorlog werkte hij bij fotograaf Van Beurden aan de Willem-II-straat, destijds een begrip. Ik ben dus de derde generatie, al heb ik hem nooit gekend. Mijn grootvader is al in 1956 gestorven.” Frans wijst een op een foto van zijn grootvader in de winkel. “Dat is hem. Mijn vader was pas 19 jaar toen hij hem opvolgde, geholpen door zijn moeder die altijd al in de zaak meewerkte. Het vak had hij van zijn vader geleerd, hier in dit pand. Het was eigenlijk een woonhuis en mensen kwamen bij hem om op de foto te gaan. Camera’s werden destijds nog niet verkocht, want die waren er nog niet voor amateurs; dat kwam pas eind jaren ’50.”

De Korvelseweg is eigenlijk niet heel veel veranderd volgens Frans: “De Korvelseweg is altijd een levendige winkelstraat geweest. De winkeliersvereniging ‘Korvel Vooruit’ bestaat dan ook al rond de 85 jaar. Vroeger liep de Korvelseweg wel gewoon door in de Heuvelstraat en hier achter de huizen was alleen maar weiland. Zelf heb ik de zaak van mijn vader overgenomen in 1980, ik was 22 toen ik begon.” Uit die begintijd heeft Frans een leuke anekdote, die meteen laat zien dat ondernemers in de straat elkaar graag helpen: “Ik was net een paar maanden begonnen, en net getrouwd, toen ik ’s avonds laat gebeld werd. Het bestuur van Korvel Vooruit, waarin mijn vader ook voorzitter is geweest, zat zonder penningmeester en dus werd ik gevraagd. Ik wist van toeten noch blazen, maar van andere ondernemers uit de straat kreeg ik meteen alle hulp aangeboden. En eerlijk gezegd… ik ben er nooit meer uitgekomen. Ik heb echt alle functies in het bestuur gehad.” lacht Frans. “Mijn rol als voorzitter heb ik neergelegd toen ik als voorzitter werd gevraagd voor de overkoepelende organisatie van ondernemersverenigingen in Tilburg, de OFT. Dat ben ik nu ook al weer een paar jaar.”

Nog even terugkijkend: “Eind jaren ’90, begin 2000 veranderde er veel in de fotografie. Met betere techniek en gebruiksvriendelijke camera’s werd deze handel steeds groter. In die tijd had ik zelfs vijf filialen, waarvan drie zaken in Tilburg, één in Goirle en één in Hilvarenbeek. Die laatste twee bestaan nog, maar de twee andere filialen in Tilburg zijn inmiddels weer weg. In Goirle werkt nu een neef die belangstelling heeft om de zaak misschien later over te nemen, dus dan blijft het toch een familiezaak. Maar dat duurt nog wel even. Inmiddels is het wel moeilijker geworden, door de komst van grote bedrijven als Saturn, maar ook door branche-vervuiling; inmiddels verkoopt ook het Kruidvat fotocamera’s en heeft iedereen er wel één, zij het op de laptop of mobiel. Ook hoef je tegenwoordig geen vakdiploma meer te hebben, nu mag iedereen zomaar alles. Aan de ene kant is die vrijheid blijheid prima, maar het nadeel is toch wel de teloorgang van speciaalzaken, niet alleen in fotografie, maar ook bakkers en groentewinkels zie je bijna niet meer.”

“Juist hier op de Korvelseweg zitten veel speciaalzaken en daar gaan mensen toch wel naartoe. Er zit een Turkse bakker (Babylon) naast Berlijn Café, dat daar het brood inkoopt en bij taartenwinkel ‘Zoete Zaken’ kopen ze taart in. Het is heel goed dat ondernemers elkaar op die manier steunen en dat is op de Korvelseweg altijd wel zo geweest. Dat is meteen ook de kracht van de ondernemers hier. Er zijn op de Korvelseweg nog veel familiezaken waarvan ook het pand eigendom is van de familie, dus ze hebben er ook belang bij dat de straat levendig blijft. Dat is iets anders met ketens, die er ook steeds meer zijn, die hebben geen binding met de Korvelseweg. De bedrijfsleider trekt om 18.00 uur gewoon de deur dicht en gaat naar huis, vaak zelfs niet eens in Tilburg.”

De toekomst biedt nog best kansen voor ondernemers, volgens Frans: “Aan de ene kant hangt het er natuurlijk van af hoe de huidige recessie zich gaat ontwikkelen. In ieder geval is de tijd dat de bomen tot in de hemel groeiden voorgoed voorbij. De welvaartsgroei die we tot nu toe gekend hebben zien we niet meer terug, we moeten blij zijn met wat we hebben, maar dat dan wel eerlijker verdelen. Aan de andere kant proef ik bij veel mensen steeds vaker een verlangen naar kleinschaligheid, er is een ontwikkeling aan de gang, van onderop, naar het lokale en de afkeer van grote mega-malls groeit. De ondernemer die persoonlijke aandacht en vakmanschap biedt aan klanten, heeft zeker een kans. Onlangs was ik in Parijs en daar zie je deze ontwikkeling al veel meer. Er zijn daar in de kleinere zijstraten al steeds meer hele kleine winkeltjes te vinden, vaak gerund door een echtpaar. Ik heb daar een viswinkel gezien, die geheel gespecialiseerd was in zalm, alleen maar zalm… En druk dat het er was! Dit soort speciaalzaken, dat is de toekomst.”

“Met de Tilburgse politiek hebben we als ondernemersvereniging altijd een haat-liefdeverhouding gehad. Elke keer als er een nieuw college zit, is er wel iemand op het idee gekomen om van de Korvelseweg eenrichtingsverkeer te maken, daar kunnen ze mee scoren denken ze dan. Je ziet wat er van de Koestraat en de Molenstraat is geworden, en van veel andere straten die vroeger levendig waren en die nu geen of nauwelijks bedrijvigheid meer hebben. Bereikbaarheid is essentieel. De Korvelseweg is een winkelstraat waar je gericht boodschappen doet en weer verder rijdt. Vaak weten mensen niet eens welke winkels hier nog meer te vinden zijn, de uitdaging is dan ook om die mensen kennis te laten maken met andere zaken in de straat, daar zouden we iets op moeten verzinnen.”

“Mijn verwijt aan de Tilburgse politiek is vooral dat ze geen visie hebben op de detailhandel. De huidige detailhandelsverordening is geldig tot 2015, maar als het ze beter uitkomt, bijvoorbeeld omdat ze ineens een XL-supermarkt willen, wordt die verordening veranderd om dat te faciliteren, zonder enige visie. Dit is de omgekeerde wereld en maakt het gemeentebestuur onbetrouwbaar. Het is op zich een goed idee om op de begane grond van het Stadhuis commerciële ruimtes te maken, die sluiten aan bij de winkels in de Binnenstad. Maar het is een heel slecht plan om op Stappegoor met een XL-supermarkt te beginnen; dan gaan hier zeker ondernemers failliet. Maar als de tendens die ik verwacht zich doorzet, dan is de Korvelseweg de ideale locatie en gaat die supermarkt op Stappegoor een mislukking worden. Mijn zoon is in de handelswetenschappen afgestudeerd en gespecialiseerd in detailhandel, en is het hiermee eens.