Nederland Schuldvrij, gemeente is eerst aan zet

Een half miljoen mensen in Nederland zit zo verstrikt in schulden, dat er geen kans meer is om deze ooit te kunnen voldoen. En dat is niet alleen een probleem van deze mensen.

Jesse Frederik – journalist bij De Correspondent, Sarah Sylbing en Ester Gould – makers van de documentaireserie Schuldig (nog te zien op YouTube), Annemarie Gehrels – lobbyiste / budgetmaatje en Pieter Hilhorst (Amargi) hebben het initiatief tot de actie Nederland #Schuldvrij. In een manifest dat in de Week van de Armoede gepubliceerd werd op de website van De Correspondent bepleiten zij vijf actiepunten om de problematische schulden van 500.000 Nederlanders op te lossen.

1. Stop met het beboeten van armoede.
2. Stop de wanpraktijken bij incassobureaus.
3. Heroverweeg de marktwerking voor deurwaarders.
4. Zorg voor samenhang: geef de overheid één gezicht.
5. Bied meer mensen een perspectief op een schuldvrij bestaan.

• Het manifest Schuldvrij kan ondertekend worden op de website Petities.nl.
• Voorstel Tilburg Schuldenvrij! kan tot 30 oktober ondersteund worden op de  website Met het oog op 2018.

Gek genoeg is de overheid de grootste veroorzaker van schulden, die mensen onmogelijk kunnen voldoen. Alleen al het terugeisen van toeslagen die eerst ‘voorlopig’ aan mensen zijn uitbetaald, veroorzaakt voor miljarden aan schulden. En als iemand een verkeersboete niet kan betalen binnen drie maanden, verdriedubbelt de schuld. Een boete op armoede in fete.

Uit onderzoek van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) blijkt dat zeker 20% van de incassobureaus kosten in rekening brengen, die ze niet in rekening mogen brengen. Maar doordat veel mensen dit niet weten, gaan ze hier niet tegen in verzet. En dan zijn er ook nog incassobureaus die er een verdienmodel van hebben gemaakt om schulden op te kopen, om vervolgens zelf de mensen extra onder druk te zetten om deze schulden te innen.

In sommige gevallen krijgen gezinnen zelfs vijf tot tien verschillende deurwaarders over de vloer, die allemaal van elkaar niet weten dat ze achter dezelfde schamele centen van hetzelfde gezin aanzitten.

Schulden die niet betaald kunnen worden, zullen ook niet betaald worden als mensen jarenlang gebukt moeten gaan onder het juk van schuldeisers, deurwaarders, incassobureaus met als gevolg stress, ziekte en dakloosheid. Veel beter, en uiteindelijk goedkoper voor de samenleving, is het om deze schuldenindustrie te stoppen en mensen zo snel mogelijk duidelijkheid te bieden.

Hierin kan de gemeente een belangrijke rol vervullen. De gemeente kan bijvoorbeeld zelf de schuld overnemen en daarbij de schuldeisers aan tafel roepen om een afkoop te bedingen, zo’n 10%. Immers, doorgaans wordt slechts 10% van een schuld echt afgelost, na drie jaar schuldsanering. De kosten van bewindvoering, jeugdzorg, geestelijke gezondheidszorg, schuldhulpverlening, uit huis plaatsing, crisisopvang en ziekteverzuim worden op die manier alvast bespaard.

Met de schuldenaar kan de gemeente duidelijke, zakelijke afspraken maken: “Wij nemen jouw schulden over, jij zorgt ervoor dat je je opleiding afmaakt, een baan vind, een boekhoudcursus volgt, beter leert omgaan met geld (of vul maar in…).” Voor de schuldenaar betekent dit in ieder geval dat de verlammende stress wegvalt en deze zijn of haar energie kan gebruiken om weer een toekomst op te bouwen.

De Belastingdienst, het Centraal Justitieel Incassobureau, de zorgverzekeraars: veel schulden worden veroorzaakt door wet- en regelgeving uit Den Haag. Gemeenten kunnen dit niet direct oplossen, maar wel kunnen zij – bijvoorbeeld via de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) er bij het kabinet op aandringen om de wetgeving op deze terreinen te veranderen.

En, in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 21 maart 2018 zou het sieren als gemeentelijke politieke partijen duidelijk maken hoe zij hier in staan en wat zij willen doen om oplossingen mogelijk te maken. Gemeente Tilburg ziet zichzelf erg graag als sociale stad, zie hier de kans om dit te laten zien.