Politieke puinhoop in slow-motion

Het is als een ongeluk in slow-motion dat op het punt staat te gebeuren. Velen zien het, kijken toe. Waarschuwen is zinloos, want de euforie van de winnaars en de paniek van de verliezers verhinderen het zicht en de zinnen. En de remmen zijn los, dus kan het maar beter gebeuren. Wie niet horen en zien wil, moet maar voelen.  Handen tegen je oren voor de klap en adem in!

Ik heb het natuurlijk over de BBB, BoerBurgerBeweging en het feit dat deze club in één keer de grootste partij is geworden. En in twaalf Provincies én straks in de Eerste Kamer coalities gaat vormen en meebesturen. Dat gaat niet goed komen, verwacht ik.

En het is niet omdat de partij te onervaren zou zijn. Er doen blijkbaar, gezien en gehoord de vele reportages, in de meeste provincies ervaren bestuurders mee die eerder voor andere partijen in actie kwamen. En er is druk geworven en getraind, de afgelopen maanden. Tot zover niks nieuws; dezelfde mensen in dezelfde pakken, alleen met een ander logo op het visitekaartje.

De reden is, dat de BBB met mevrouw Van der Plas voorop, een ongeëvenaard populistische beweging is, voor wie de werkelijkheid niet zo zwaar weegt. Populair zijn bij zoveel mogelijk boeren en – nog belangrijker – agro-ondernemers met diepe zakken is het doel. En daar mag de natuur voor wijken. En dat zeg ik niet, maar hebben journalisten Harm Ede Botje en Dennis l’Ami van Follow the Money al tot op de bodem uitgezocht. Zie hun reportages voor Follow the Money uit maart 2022 en juli 2021.

De BBB heeft heel veel stemmen gewonnen met de belofte dat de stikstofwet van tafel gaat en dat het terugdringen van uitstoot ook wel wat langzamer kan. Niet alleen stemmers, ook veel nieuwbakken BBB-politici lijken in die illusie te geloven. De harde werkelijkheid is, dat deze beloftes niet waargemaakt kunnen worden, want als Nederland zich niet aan de klimaatafspraken met Europa houdt, volgen er boetes die in de miljarden kunnen lopen.

De bescheiden donaties van arme boeren zullen bij lange na niet voldoende zijn om dat op te hoesten, dus hiervoor staan alle belastingbetalers (weer) aan de lat. De rijke agro-bedrijven zijn de lachende derden, want die verdienen er goed aan en betalen relatief veel minder (of geen) belasting.

Het gaat een paar weken of maanden duren, maar het is wachten op de eerste BBB-provinciebestuurders die teleurgesteld en bedrogen van de onderhandelingstafels weglopen. Omdat ze, wijzer geworden door de feiten die ambtenaren en politici van andere partijen op tafel zullen leggen, er dan ook zelf achter komen dat ze de gedane beloftes niet waar kunnen maken.

De nieuwbakken fracties van de BBB zullen er een kluif aan hebben om de eenheid te bewaren, als hen de schellen van de ogen vallen. Als teleurstelling, spijt, rancune en onbegrip om voorrang strijden. Het zal me dan ook niet verrassen als straks de één na de andere BBB-fractie uit elkaar valt en er splinters ontstaan. BBB-Statenleden die zich afsplitsen en met een eigen fractie verdergaan. De provinciebesturen én de Eerste Kamer vleugellam achterlatend.

Een ongeluk dat zich in slow-motion gaat voltrekken, zodat de BBB binnen twee jaar gehalveerd is, zonder dat daar verkiezingen voor nodig zijn.