Spookachtig

Gastbijdrage van Hans Rube, journalist en burgerraadslid voor PvdA Tilburg.

De term bouwclaim is ruim een decennium geleden in Tilburg uit het politieke woordenboek geschrapt. Het was een onwenselijke term, met een nare bijsmaak uit een spookachtig verleden waarin dames en heren uit de politiek in een te donker restaurant ergens in het buitengebied afspraken met elkaar maakten die het daglicht niet konden verdragen. Even een decennium of twee terugkijken dan, voor de jonge lezers van deze rubriek.

In politiek Tilburg was het schering en inslag dat bouwers, net als nu, de dikste vingers in de pap hadden als het om ontwikkelingen in de stad ging. Vaak hadden zij al, voor de politiek en de ambtenaren het in de gaten hadden, de mooiste pandjes en stukjes grond in bezit genomen. Denk bijvoorbeeld – achteraf gesproken eigenlijk een nog redelijk onschuldig voorvalletje – aan het Van der Valk concern dat een lap grond nabij de Katsbogten bezat. Het gewenste motel kwam er niet, maar Van der Valk mocht wel ‘elders’ aan de slag, in ruil voor die grond.

In de loop van de decennia kregen op ongeveer gelijke wijze, talloze aannemers en projectontwikkelaars in Tilburg onderhands stukken grond aangeboden. Met toezeggingen dat daar gebouwd mocht worden.

Midi was onderdeel van een ruil, in Reeshof verrezen 300 woningen op gronden die werden gereserveerd voor een specifieke ontwikkelaar als wisselgeld voor een terrein waar de gemeente naast had gegrepen. De politiek had na de Midi-kwestie een decennium geleden de buik vol van dat onderhands gesjoemel. Steeds opnieuw vielen nieuwe onroerend goed lijken uit de kast. Ambtenaren speelden de vermoorde onschuld, wethouders schoven de hete brei door naar opvolgers.

Dan denk je, van dat gerommel zijn we af.

Toch waait de naargeestige wind uit het verleden weer rond. Het spookt, wordt in de stad gefluisterd. Enkele burgers zagen leden van dit college met de fractieleiders van de coalitiepartijen in een half verduisterde vergaderkamer van de Lochal. Ze
zaten samen aan een ronde tafel, waarop een bekend bordspel lag. De tekening op het speelveld leek in de verte op de plattegrond van onze mooie stad. Even daarna zagen deze bibliotheekbezoekers , toen ze een gaatje in de blindering ontdekten, dat deze politici samen met een paar onbekenden hun handen op een klein plankje legden. Er werd onderling zacht gesproken, alsof ze om beurten een geheime vraag stelden. Steeds opnieuw bewogen hun handen razendsnel, haast ongestuurd, over het bord.

De geest is uit de fles in Tilburg. Aan een achteraf tafeltje spelen politici een spelletje Ouija, en hun waanbeelden gaan ten koste van de inwoners van Tilburg.

Die dekselse burgers hebben, geheel tegen de zin van de coalitie nu een gevreesd wapen te voorschijn getoverd: het lokale referendum.
Zonder enige medewerking uit het stadhuis zijn binnen enkele dagen 1500 steunbetuigingen opgehaald na hun oproep de inwoners van Tilburg een uitspraak te laten doen over de toekomst van Wijkevoort, het groene landschap in het zuidwesten van de stad. Hier geen mega distributiecentrum, maar stadslandbouw en natuur.

Een spookbeeld doemt echter op. Het XXL Dozenpark in Wijkevoort, zo klinkt het in spookverhalen in de stad, wordt gebruikt als ruilobject: geen distributiecentrum aan de Kempenbaan, maar wel in dit landschapspark. En de projectontwikkelaar krijgt alvast een stukje toegewezen. De angstaanjagende bouwclaim is daarmee weer uit de la gehaald.

Dit college weigert inmiddels aan de inwoners van Tilburg duidelijk te maken dat er een referendumvraag is ingediend. Sterker nog, dit college weigert een publicatie op te nemen tussen de mededelingen op de gemeentepagina’s, die door de burgers zelf betaald worden via de gemeentelijke belastingen. En sterker nog: de naam Wijkevoort is zomaar ineens verdwenen uit de tekst zoals de indieners van het verzoek die bij de gemeente hadden ingediend.

Zal deze coalitie van GroenLinks, D66, VVD en CDA het wel willen toestaan dat burgers hun mening geven over hun eigen toekomst, over de teloorgang dit groene landschapspark dat zij willen behouden? Mogen ze meepraten over hun eigen bestaan? Bewonersparticipatie: de gemeenteraad heeft daar pagina’s over laten vol schrijven en neemt wekelijks de term in de mond. Burgers moeten kunnen meebeslissen.

In praktijk mogen diezelfde Tilburgers hooguit meekeuvelen over een scheve stoeptegel of over de hondenpoep op de stoep. Wanneer het echt om de knikkers gaat, de bouw van een woontoren in de eigen achtertuin van de Spoorzone, het kappen van bomen op een landgoed, of op Korvel, de afsluiting van de binnenstad of de aanleg van een XXL distributiecentrum, dan toont een meerderheid in deze gemeenteraad zich stom en doof.

Dan spelen andere belangen een rol, een belang waar de Tilburgers waarschijnlijk geen vinger achter kunnen krijgen. Dat grotere belang in Wijkevoort heeft niets meer te maken met of het wel wenselijk is dat daar een dozenpark verrijst in een van de laatste groene zones van onze stad. Vrijwel iedereen ziet inmiddels in dat de aanleg van dat distributiecentrum grote flauwekul is, nut en noodzaak ontbreken, provincie en rijk zien het niet zitten en voor de gezonde toekomst van onszelf en onze kinderen wordt het een drama.

Deze coalitie legt voor de hele stad een claim op onze ‘gezonde en gelukkige’ (coalitietaal…) toekomst en weigert daarbij vooralsnog naar de wensen en argumenten van de participerende burgers te luisteren. Die kritische burgers worden zelfs tegengewerkt en onder druk gezet door hun lokale politieke leiders.

Dat is angstaanjagend. Spookachtig.