2018|Brabant|Eindhoven geen Culturele Hoofdstad, Leeuwarden strijkt met de eer

Vrijdag in de namiddag werd in Amsterdam bekend gemaakt, dat Leeuwarden de Culturele Hoofdstad van Europa wordt in 2018. Na de bekendmaking, die live te volgen was via Omroep Brabant, was de teleurstelling onder tweetende Brabanders groot.

Via de gemeente-pagina laat cultuurwethouder Marjo Frenk weten: “Ongelooflijk balen dat we het niet geworden zijn. Ik ben er van overtuigd dat wij een fantastische culturele hoofdstad konden neerzetten. De titel hebben we niet binnengehaald, toch heeft onze kandidaatstelling wel degelijk al wat opgeleverd. Het is een katalysator voor onze cultuuragenda geweest en we hebben een fantastische samenwerking tussen de steden en de provincie gerealiseerd. Uiteraard, alle felicitaties voor Leeuwarden die wel culturele hoofdstad is geworden. Ik ga er zeker naartoe!”

Op de website 2018brabant.eu spreekt Martijn Sanders, artistiek directeur van 2018Eindhoven|Brabant, van een grote teleurstelling: ”Iedereen heeft de afgelopen jaren met hart en ziel gewerkt aan het kandidatuur. Ons bidbook weerspiegelt het optimisme en innovatieve vermogen in Brabant. Ook is het een bewijs van de grote wil tot samenwerking tussen de culturele sector en maatschappelijke instellingen. Culturele Hoofdstad van Europa zou een fantastisch podium zijn geweest om dit te delen met de rest van Nederland en Europa. Ondanks de teleurstelling van dit moment, vind ik dat we met onze plannen nog steeds goud in handen hebben. Dat stopt nu niet, dit plan vraagt wat mij betreft om een realisatie in welke vorm of op welk moment dan ook.”

Wat de reden is dat Brabant niet is gekozen, wordt pas bekend in januari 2014 als het juryrapport klaar is. Tot het zover is, moeten ‘we’ het doen met het tussentijdse juryrapport uit januari van dit jaar. De ge-uitte vragen en twijfels van de raad, onder andere van de VVD, gingen destijds over de aanbevelingen van de jury, die haaks stonden op de wensen van de raad. Maar het zal dus nog tot januari duren, of de adviezen van de jury allemaal en voldoende zijn overgenomen, of niet.

Aanmerkingen in het vorige juryrapport waren onder meer:

• Niet duidelijk is hoe die proeftuinen gerealiseerd gaan worden. Het experimentele gehalte ziet de jury als een risico en zij vraagt zich af wie er gaat bepalen wat er in die proeftuinen zal gebeuren en wie het resultaat ervan bewaakt.
• Vrees dat door de bottom-up opzet, de projecten in deze proeftuinen te weinig te maken zullen hebben met Europees relevante onderwerpen.
• De ‘Europese Dimensie’ ontbreekt in het bidbook, waarmee Brabant/Eindhoven zich heeft gepresenteerd. Hoewel het bidbook herhaaldelijk stelt dat co-creatie en het betrekken van ‘iedereen’ erg belangrijk is, wordt nergens concreet duidelijk hoe dit wordt uitgevoerd.
• Zorgen over de rol van de artistiek directeur, Maarten Sanders, omdat één manager voor het gehele programma meestal te weinig is om een heldere structuur neer te zetten en een hoge artistieke kwaliteit te bereiken, zoals die vereist wordt voor een Culturele Hoofdstad van Europa.
• Tenslotte zette de jury vraagtekens bij de financiering, die voor een belangrijk deel leunt op bijdragen van de landelijke overheid en sponsors.