Op bezoek in Tilbury

Gastbijdrage van historicus Henk van Doremalen.

De gelijkenis tussen de namen van de Midden-Brabantse stad Tilburg en het nabij London gelegen Tilbury is treffend. Daar is al eens ooit over geschreven met de opmerking dat in beide namen het woord ‘burcht’ voorkomt. De naam Tilburg is afkomstig van het Latijnse Tilliburgis met als betekenis burcht/woonplaats in nieuw gewonnen land. Die betekenis heeft Tilbury deels ook.

Nu reis ik veel per trein door Europa en had me voorgenomen om eens een bezoek aan Tilbury te brengen. In het enorme spoorwegnet van Engeland is de spoorlijn die langs Tilbury komt onderdeel van de verbinding naar Southend on Sea die in London op een apart station Fenchurch Street begint.

Tilbury Town is een stationnetje waar er honderden van zijn op het Britse spoorwegnet. Tamelijk eenvoudig met weinig voorzieningen, maar altijd wel een kiosk voor krant, snack en koffie. Aan de ene zijde oogt het wat armoedig zoals je dat in veel plaatsen in Engeland ziet. Ons Tilburg is met het fraaie kroepoekdak en de omgeving van het station toch duidelijk anders.

Tilburg telt circa 230.000 inwoners, Tilbury komt op ruim 12.000. Maar het heeft wel een klassieke vesting (burcht) omdat het deel uitmaakte van de verdedigingslinie van London in de 16e eeuw. Helaas was de vesting langs de Theems met de vorm die we kennen van Heusden en Den Bosch gesloten.

Aan de andere zijde van het station in Tilbury zijn de havenactiviteiten. En waar Tilburg in het recente verleden de stad was van de wolindustrie, de spoorwegwerkplaats en de Volt is Tilbury in Engeland een van de belangrijkste havenplaatsen. Nog steeds. Met een groot dok, veel overslag en internationaal verkeer.

Behalve de bijna gelijke opmerkelijke benaming is er feitelijk geen overeenkomst met Tilburg dat veel groter is en een totaal andere ontwikkeling heeft doorgemaakt. Maar het intrigeert wel.