Bruid en Bruidegom: kenners pleiten voor behoud Paleis en Stadhuis

Maandag 24 november hebben de raadscommissies Bestuur en Vestigingsklimaat bijna drie uur vergaderd over het ontwerp van het nieuwe Stadhuis. Hiervoor waren twee aanleidingen.

Ten eerste hebben diverse architecten, stedenbouwkundigen en experts op het gebied van historisch erfgoed aan de alarmbel getrokken vanwege het nieuwe ontwerp, dat volgens hen een uniek gebouw, de zwarte doos, en de omgeving teniet doet. Bureau Kraaijvanger (bureau van de architect Kraaijvanger welke het stadhuis in de jaren ’60 heeft ontworpen), de Erfgoedvereniging Heemschut, naoorlogs erfgoedorganisatie PRET, de Stichting tot behoud van Tilburgs erfgoed, de Bond van Nederlandse Architecten en van de samenstellers van het Inspiratiemanifest, waarin een groep Tilburgse architecten zich verenigd heeft om op te komen voor het behoud van het huidige stadhuis.

Vijf woordvoerders uit deze organisaties hebben maandag hun verhaal gehouden als insprekers en allen vinden zij dat de zwart granieten gevels van het stadhuis moeten worden behouden. Hier komt bij, dat het stadhuis en de gebouwen in de omgeving, het kantongerecht, de Heikese kerk en de schouwburg, een stadsforum vormen, zoals bij de oude Romeinen: gebouwen rondom een plein, die los van elkaar staan en ‘elkaar aankijken’. Een redelijk unieke vormgeving die niet verkwanseld mag worden, volgens de insprekers.

Ten tweede heeft de TVP een voorstel ingebracht om geheel overnieuw te beginnen met de discussie over het stadhuis en de omgeving. Hiermee wil de TVP bereiken dat zo veel mogelijk mensen, burgers en professionele spelers moeten kunnen meepraten over de ontwikkelingen met betrekking tot Stadskantoor I
en de directe omgeving daarvan (het gebied tussen Schouwburg Promenade en Kattenrug, Heuvelstraat en Cityring).

Het voorstel van de TVP

1. Solitair plaatsen Paleis-Raadhuis. De openbare functie van het gebouw versterkt het verblijfsgebied (cultuur, horeca)
2. Vergroenen van het Willemsplein en het gebied transformeren tot een verblijfsgebied. Het plein krijgt weer de grandeur van weleer met een oprijlaan naar het bordes en een groene setting met bomen.
3. Stadskantoor I, de Zwarte Doos, blijft in het oorspronkelijke ontwerp van Kraaijvanger behouden en wordt aan de buitenkant niet aangetast. Het gemeentebestuur (raad, college en griffie) blijft in dit gebouw werken. Daarnaast kan het gebouw gebruikt worden voor wonen, werken en/of hotel- en congresfunctie. De brug tussen Paleis-Raadhuis en Stadskantoor I verdwijnt.
4. Vergroenen van het Stadhuisplein en het gebied transformeren tot een verblijfsgebied, waarbij in de passage naar de stadswinkel als shop in shop-model
   kleinschalige winkels komen. Dit winkelrondje zal vooral bestaan uit kwaliteit in plaats van kwantiteit; geen duizenden vierkante meters grootschalige
   winkelunits die alleen maar leegstand creëren op andere locaties in onze binnenstad. De TVP moet er niet aan denken dat bijvoorbeeld HEMA zich in het stadhuis vestigt, waardoor in de Heuvelstraat leegstand ontstaat met als gevolg verpaupering. De verbinding met het huidige dwaalgebied kan ook tot stand komen door juist de unieke sfeer en beleving van dit gebied uit te breiden richting stadhuisplein/Emmapassage. De TVP kiest bewust voor het verplaatsen “stadswinkel nieuwe stijl” binnen het bestaande gebouw met publieksvriendelijke ingang aan stadhuisplein nabij de Kattenrug. De resterende vierkante meters op de begane grond worden omgevormd naar een shoppingcentre nieuwe stijl met kleine, verrassende winkeltjes (hoog snuffelgehalte) in een grote “verzamelruimte” met dezelfde centrale ingang bij de stadswinkel. Dit shoppingcentre biedt plaats aan kleine/startende ondernemers die daar de kans krijgen gezamenlijk hun producten te verkopen.
5. Verplaatsing van alle ambtenaren (het ondersteunend personeel voor het gemeentebestuur uitgezonderd) naar een nieuwbouw in de Spoorzone in de nabijheid van de Bibliotheek. De Bibliotheek verhuist naar de Spoorzone. Het verplaatsen van ambtenaren naar de Spoorzone biedt tevens de kans daar een nieuwe “icoon” neer te zetten.
6. Stadskantoor II (Koningsplein) wordt getransformeerd tot wonen en/of werken.
7. Het Koningsplein krijgt op termijn een opwaardering waarbij de mogelijkheid van een zondagmarkt (Brussel, Antwerpen) nadrukkelijk opengehouden wordt.

De discussie met wethouder Erik de Ridder en de andere raadsleden liep grotendeels twee kanten op. Aan de ene kant was een meerderheid het wel eens met de oproep om het advies van deskundigen en Tilburgers ter harte te nemen en er goed rekening mee te houden. Aan de andere kant kreeg Loes Dielissen (TVP) niet de handen op elkaar voor het idee om de hele discussie opnieuw te gaan voeren.

Bart van de Camp (SP): “Als ik de insprekers hoor, daar moeten we naar luisteren. Maar het voorstel van de TVP,  ben ik het niet mee eens. Optie 6, daar hebben we het nooit over gehad, maar de andere opties zijn hier allemaal al eens besproken. En ik niet terugvinden wat het moet kosten als je helemaal overnieuw begint.”

Hans Smolders (LST): “Het doet er niet toe of het gebouw mooi is. Het gaat om de historie. Wij zijn een nieuwe raad, we kunnen besluiten wat wij willen. Wij kunnen een halt toe roepen aan het afbreken van cultureel historisch erfgoed. Maar gaat nu sec over renovatie van het stadhuis of over een nieuw plan? Jammer dat mevrouw Dielissen het daar niet bij laat. Nu geeft ze iedereen de gelegenheid om het voorstel af te schieten. De discussie zou moeten gaan over wat de insprekers hier vandaag hebben ingebracht.”

Erik de Ridder: “Ik wil het gesprek graag aan, dat wel. “De winkels zijn kleiner gemaakt en het stadsforum-idee van Kraaijvanger heeft vervolg gekregen. Het strippen van de gevel is vanaf het eerste besluit duidelijk geweest in 2010. Door scheuren en barsten in de zwarte gevel is onverantwoord om die platen te laten zitten. Het klimaat van het gebouw staat ook voorop.”

“Het voorstel verhoudt zich niet met de opdracht die ik van uw raad heb gekregen. Als we nu in uitstel komen, kost het gewoon geld [1 miljoen euro extra – red.]. Een ontwerp dat kan rekenen op enthousiasme in de stad is wat we willen. Maar niet het hele proces opnieuw doen, we hebben er vijf jaar over gesproken, en de raad heeft besloten op door te gaan op de ingeslagen weg.”

“Draagvlak is niet hetzelfde als het op alle punten het roerend met elkaar eens zijn. Ik zoek gesprekspartners op. Rond de Beljonfontein, verdwijnen of niet, hebben gesprekken ertoe geleid dat de fontein niet weg hoeft en kan worden behouden. Maar op alle punten het met iedereen eens zijn acht ik onmogelijk.  Ik laat bewust ruimte voor een ander besluit van de raad, maar raadsbesluiten stoppen niet na het einde van de raadsperiode, net zo goed als besluiten van college, die gaan door tot er een nieuw besluit wordt genomen. De beeldtaal vangen in het ontwerp van Kraaijvanger, is juist wat we willen doen. Wel of niet mooi? Ik ben een eenvoudige wethouder, ik laat me er niet over uit want het is het minst belangrijk wat ik mooi vind.”

“Helemaal opnieuw beginnen met het ontwerp, daar vindt u me niet. Dat je het niet met elkaar eens bent wil niet zeggen dat je niet met elkaar in gesprek gaat. Het minste wat je kunt doen is beargumenteren waarom je het niet eens bent.”

Donderdagavond 27 november organiseert Cast-online een Stadsgesprek over de verbouwing van het stadhuis.

• Aanvang: 20.00u
• Inloop: 19.30
• Locatie: Factorium, Koningsplein 11a Tilburg
• Entree: gratis
• Inschrijven: via deze link