Energiefabriek Tilburg officieel geopend

Op vrijdag 6 oktober 2017 werd op ECO-park de Spinder door Wethouder Berend de Vries en Dijkgraaf Peter Glas de Energiefabriek Tilburg officieel geopend. In de rioolwater-zuiveringsinstallatie wordt het afvalwater van huizen en bedrijven uit regio Tilburg gezuiverd.

Bij het zuiveren van dit rioolwater wordt ‘slib’ overgehouden. Hierin zitten stoffen die goed kunnen worden hergebruikt. Biogas en fosfaat zijn de eerste twee stoffen die de Energiefabriek Tilburg haalt uit het slib dat overblijft als het water er uit is gehaald. In de toekomst zullen dat steeds meer stoffen worden.

Oorspronkelijk was het de bedoeling om alleen het slib van Waterschap De Dommel zelf te gaan verwerken, maar gaandeweg veranderde het plan. Het bleek namelijk niet rendabel te zijn om alleen eigen slib te verwerken. Nu wordt ook het slib van zeven andere waterzuiveringsinstallaties naar Energiefabriek Tilburg gebracht. Dit wordt naar de slibverwerking gepompt. Het slib wordt ontwaterd en het wordt een dikke pasta.

Hierna gaat de pasta in een grote snelkookpan, namelijk de Cambi installatie. In deze installatie – een slibdeeltjeskraker – wordt onder invloed van een hoge druk (6 bar) en een temperatuur van 150 à 160 graden Celsius, het slib ge­kraakt. Bij het kraken van de biomassa komen de stofjes vrij en vervloeit de dikke pasta tot een vloeibare massa. Deze wordt vervolgens naar de gisting verpompt. Hierin zitten bacteriën die de vrijgekomen biomassa omzetten in biogas. Het vergisten van de vrijgekomen biomassa duurt 15 à 20 dagen.

Coproductie van Tilburgers.nl en Omroep Tilburg.

Het biogas wordt gebruikt voor de energiebehoefte van de waterzuiveringsinstallatie zelf, waardoor het geheel energieneutraal werkt. Het biogas dat overblijft wordt aan buurman en afvalverwerker Attero geleverd. Attero zet het biogas om naar aardgas, wat weer op het centrale gasnet wordt gezet. Hiermee kunnen ongeveer 6.000 huishoudens van aardgas worden voorzien.

Het slib dat na alle verwerkingen nog rest, gaat naar de Slibverbranding Noord Brabant (SNB) waar het verbrand wordt. Het water dat vrij komt bij het centrifugeren bevat hoge concentraties ammonium en fosfaat. Fosfaat wordt terug gewonnen in de vorm van struviet, wat een milieuvriendelijk alternatief is voor kunstmest. Deze duurzame ontwikkeling van waterschapsenergie past perfect bij de ambitie van de waterschappen om in 2025 geheel energieneutraal te zijn.

De Energiefabriek Tilburg kende een zeer moeilijke opstartperiode. Voor het ontwerp en de realisatie van de installatie van de Energiefabriek sloten Bouwbedrijf Heijmans en Waterschap De Dommel in 2012 een contract dat ook voorzag in het 15-jarig onderhoud ervan. De bouw zou in 2014 klaar zijn. Ook werd vastgelegd dat de volledige verantwoordelijkheid voor ontwerp, realisatie, onderhoud en exploitatiekosten bij Heijmans zou komen te liggen.

Gedurende de ontwerp- en realisatiefase hebben beide partijen verschillende gesprekken gevoerd over de uiteindelijke uitvoering en het juist functioneren van de installatie. Hoewel deels overeenstemming werd bereikt, is op een aantal punten ook besluitvorming afgedwongen via arbitrageprocedures. In 2014 vochten het waterschap De Dommel en Bouwbedrijf Heijmans voor de rechter al eerder een conflict uit over de interpretatie van het contract. Heijmans verloor en moest het waterschap De Dommel 9 miljoen euro betalen. Op basis daarvan is de samenwerking in eerste instantie voortgezet.

Na heroverweging hebben beide partijen in december 2016 gezamenlijk geconcludeerd de samenwerking te beëindigen. Hierdoor werd Waterschap de Dommel zelf verantwoordelijk voor de bediening, onderhoud en verdere optimalisatie. De realisatie van de Energiefabriek Tilburg die al sinds sinds juni 2016 zuiveringsslib inneemt en energie produceert koste hierdoor rond de 35 miljoen euro.