Géén ‘zinloos geveld’ voor 135 platanen aan de Cityring

Gastbijdrage van Ingrid Ramaan

Terwijl een hittegolf de binnenstad haast onleefbaar maakt, bereidt het Tilburgse gemeentebestuur de kap van zo’n 85% van de bomen langs de Cityring voor. Van de 135 platanen mogen er slechts 21 blijven leven. De rest moet wijken voor de ‘groene Parkring’. Het college van B&W negeert daarmee de eisen en waarden uit de eigen Bomenverordening.

De paradox kan nauwelijks groter zijn: volwassen, klimaatbestendige bomen worden vervangen door jonge aanplant die pas over vijftien tot twintig jaar vergelijkbare klimaatwaarde heeft – áls ze het overleven. Op papier ziet het plan voor de Parkring er fantastisch uit. Eén autobaan verdwijnt om fietsers en voetgangers meer ruimte te geven. Er komen bloeiend struikgewas en kruiden- fantastisch voor bijen, vlinders en andere insecten. Dat zie je in de Willem-II straat en Stationsstraat – maar dáár waren géén bomen geworteld!

Échte vergroening betekent dat je bestaande waardevolle natuur beschermt én uitbreidt — niet eerst omzaagt en vernietigt. Deze platanen zijn geen obstakels, ze zijn fundamenten. Ze hebben intrinsieke waarde, ze leven. Uit steeds meer onderzoeken blijkt hoe bomen onderling verbonden zijn met hun wortels en met elkaar communiceren.

De ‘plataanfamilie’ wordt tegenwoordig gezien als minder waardevol voor de biodiversiteit dan inheemse bomen. Echter: ze bieden nu wel degelijk voedsel en schuilplaatsen voor insecten, vogels en vleermuizen. In 2008 is juist gekozen om platanen bij te planten omdat ze zo goed bestand zijn tegen de stressfactoren in onze versteende binnenstad. (hitte, droogte, vervuiling, verdichte bodem). Heel veel jonge aanplant mislukt – kijk hoe moeilijk de bomen op het Stadsforum het hebben.

De gemeente belooft 294 nieuwe bomen terug te planten. Dat klinkt veelbelovend, maar het is een misleidend getal. Jonge bomen kunnen de bewezen effecten van volwassen platanen niet evenaren: niet qua schaduw, waterregulatie of luchtzuivering. Met hun dichte bladerdek bieden ze verkoeling tot wel 10 graden – én ze dempen geluid van verkeer en evenementen. Bovendien hebben ze emotionele en culturele waarde. Ze horen bij het straatbeeld van alle Tilburgers die in de binnenstad vertoeven. Dat heeft positieve impact op het mentale welzijn.

De Tilburgse Bomenverordening stelt strenge eisen aan het kappen van bomen met ‘klimaatwaarde’. Die status hebben de meeste van deze platanen (stamomtrek van >40cm, standplaats binnenstad). Deze bomen mogen niét gedood worden zonder ‘zwaarwegend maatschappelijk belang’. Hoe en waar heeft deze belangenafweging plaatsgevonden? Deze regels gelden voor burgers en bedrijven, waarom maakt het gemeentebestuur voor zichzelf een uitzondering?

Vijf kapaanvragen verschenen op een website waarvoor je je moet abonneren. De bezwaarprocedures gaan bovendien lopen tijdens de zomervakantie- die timing is ongelukkig. En best bijzonder gekozen.

Voor zo’n ingrijpende massale kapactie zouden omwonenden een papieren brief op de mat moeten krijgen. Er was evenmin actieve communicatie naar de Cityring-wijkraden.

Als het gemeentebestuur in juli 2025 beslist de massale kap door te laten gaan, is de vraag of dit stand houdt bij de bezwaarprocedures die zullen volgen. En bij de rechter. Volgens jurisprudentie lijkt er niet voldaan aan de eisen van participatie in de Omgevingswet. Evenmin aan de ‘gesprekken met omwonenden’ en ‘belangenafweging’ die de Tilburgse Bomenverordening eist.

Dus college, trek nu je kapaanvragen in. Geef een nieuwe opdracht

voor een Parkring, waar de bestaande bomen het uitgangspunt zijn. Niét kappen moet de norm zijn. Zet er extra, inheemse bomen naast. Behoud bepaalde bomen die het fysiek aankunnen door ze te verplaatsen.

Tilburg moet kiezen voor een stad die haar bomen koestert, niet kapt. Als we ze nu verliezen, verliezen we meer dan alleen wat groen. We verliezen minstens de komende 15 jaar zwaar aan stadskarakter, verkoeling en leefbaarheid.

En vooral: we verliezen ons geloof in de politieke partijen die onze stad besturen. Een bestuur dat bij iedere stadsvergroening allereerst lijkt te kiezen voor ‘kappen’. Terwijl dit bestuur de klimaatnoodtoestand heeft uitgeroepen. En het overgrote deel van de te kappen bomen recent nog ‘van cruciale waarde’ vond voor een leefbaarder, klimaatbestendige Tilburg.

GroenLinks/PvdA, D66 en VVD: wees transparant en houd je aan je eigen regels. Wij verwelkomen het nieuwe plan Parkring 2.0 graag op een brede informatieavond.

BEN JE HET MET DIT BETOOG EENS? TEKEN DE PETITIE