200 jaar oude bomen geveld bij Rijksmonument Vredelust

Na veel jaren wachten en onzekerheid is een begin gemaakt met de restauratie van Villa Vredelust aan de Bredaseweg. Het rijksmonument aan de rand van het huidige Stadsbos013 heeft een roerige geschiedenis en had tot voor kort een plastic zeil als dak. Maar nu is de nieuwe kap bijna af en kan ook de rest van het pand in oude luister worden hersteld.

• Lees ook: Villa Vredelust: speelbal of kan het worden gered? – 24 november 2016.

Des te meer dat veel Tilburgers de schrik om het hart is geslagen nu er ineens veel bomen zijn geveld. En niet de jonge zaailingen en ‘opschot’, zoals in de plannen stond beschreven, maar de beeldbepalende bomen zijn neergehaald. Sommigen ervan waren minstens 200 jaar oud en hadden een stamdiameter van minstens een meter.

Stadsimker Marcel Horck, die vlakbij Villa Vredelust zijn bijenheeft gehuisvest, was één van de vaste bezoekers van het gebied die in januari 2019 merkte dat er begonnen was met het uitdunnen van het gebied. Jonge boompjes en zaailingen werden verwijderd. Omdat hij zich hierover zorgen maakte, nam hij contact op met Bea Mieris.

Uit de antwoorden op vragen die zij stelde blijkt dat er een aanvraag voor een kapvergunning is binnengekomen bij de gemeente Tilburg voor de kap van één monumentale boom. Deze kap zou nodig zijn voor de bouw van een serre aan Villa Vredelust.

In de weken daarna vraagt de imker om informatie. Het blijkt dat de provincie verantwoordelijk is voor dit gebied. En dus niet de gemeente Tilburg. Omdat de provincie verantwoordelijk is valt alles onder de ‘boswet’. Onder die wet mag een dunning plaatsvinden.

Op zondag 10 februari 2019 bezocht Marcel Horck het landgoed opnieuw en bleek dat er in de voorafgaande dagen zo’n 20 monumentale bomen zijn omgezaagd. Hij maakt dit onder andere via Facebook bekend en algauw is een actiegroep opgericht.

Op dinsdag 12 februari heeft een ecoloog van de gemeente Tilburg deelgenomen aan een rondleiding. En hoewel hij zichtbaar geschrokken is, doet hij verder geen uitspraken of toezeggingen. Nog diezelfde avond vraagt Marcel Horck aan de ecoloog van de gemeente “of er nog juridische mogelijkheden liggen”. Hij krijgt als antwoord dat het een provinciezaak is. En dus belt en mailt hij met de provincie.

Woensdag 13 februari is een ambtenaar van de provincie komen kijken. De ambtenaar schrikt en laat eigenlijk al direct weten dat hij een boete gaat uitschrijven. Al kan die niet veel hoger zijn dan ongeveer 3.000 euro.

Uit documentatie-onderzoek tot nu toe is gebleken dat op het landgoed rond Villa Vredelust zwaar beschermde vleermuizen en salamanders wonen. Beide soorten vallen onder de hoogste categorie natuurbescherming. Volgens de wet is het niet toegestaan om de directe leefomgeving van soorten, waaronder nesten en holen, te beschadigen, te vernielen of te verstoren. In het geval van vleermuizen gaat het hier niet alleen om verblijfplaatsen, maar ook vliegroutes en jachtgebieden.

Uit een memo van de gemeente Tilburg uit 2016 blijkt, dat op dat moment al in de planning lag dat alle beeldbepalende bomen moesten blijven staan en dat alleen de jonge bomen en zaailingen zouden mogen worden gerooid. Dit zou dus in strijd zijn met de wet op natuurbescherming.

Het landgoed Heidepark-Vredelust aan de Bredaseweg 546 heeft een oppervlakte van circa 1,5 hectare. Heidepark-Vredelust is de naam van een combinatie van twee naast elkaar gelegen landgoederen die voorheen in eigendom waren van de gemeente Tilburg. De villa heeft sinds 2001 de status van Rijksmonument.

Met veel dank aan Marcel Horck.