Tekorten LocHal en Burg. Stekelenburgplein – wethouder Berend de Vries biedt excuses aan

De renovatie van de LocHal kost €1,75 miljoen meer en de aanleg van het Burgemeester Stekelenburgplein aan de noordzijde van het NS-station gaat €2,3 miljoen extra kosten. Beide projecten in de Spoorzone vallen onder de verantwoordelijkheid van wethouder Berend de Vries en hij had de gemeenteraad heel wat uit te leggen.

Maandag 12 december – een week later dan oorspronkelijk gepland – vergaderde de raadscommissie Vestigingsklimaat over beide kwesties en uitte stevige kritiek naar de wethouder.

Burgemeester Stekelenburgplein

Op 1 februari 2016 besloot de gemeenteraad van Tilburg om €7,2 miljoen beschikbaar te stellen voor de inrichting van het nieuwe Burgemeester Stekelenburgplein. In een brief van het College van B&W (Burgemeester en Wethouders) van half november 2016 blijkt dat er €2,3 miljoen méér nodig is voor dit project. Voor een groot deel, namelijk €950.000,- had al bekend kunnen zijn dat dit budget te weinig was, omdat er gebruik was gemaakt van een verouderde begroting, wat niemand heeft opgemerkt. De rest van het extra bedrag (€1,35 miljoen) kwam tevoorschijn toen nauwkeuriger werd uitgerekend wat het project zou gaan kosten. Dat was de eerste fout, waarvoor de wethouder zijn excuses aanbood.

In de maanden juni en juli van 2016 was een belangrijk deel van de extra kosten al tevoorschijn gekomen. Op dat moment hebben ambtenaren van de gemeente Tilburg bedacht dat verwachte meevallers in andere projecten binnen de Spoorzone gebruikt kunnen worden om het tekort op te lossen. Deze medewerkers hebben er toen niet aan gedacht dat hiervoor toestemming van de gemeenteraad nodig is. Want alleen de gemeenteraad mag beslissen wat er met het geld van de gemeente gebeurt, niet de wethouder en zeker niet de ambtenaren (Dit is het budgetrecht, dat exclusief aan de raad toebehoort.). En wanneer ambtenaren fouten maken, is de wethouder altijd verantwoordelijk, zelfs als hij er geen weet van heeft. Dat was de tweede fout, waarvoor Berend de Vries zijn excuses aanbood aan de raad.

Begin september is er in ambtelijk overleg tussen alsnog de conclusie getrokken dat de gemeenteraad eerst toestemming moet geven, voordat er geld van het ene project naar het andere kan worden geschoven. Wethouder Berend de Vries is als portefeuillehouder pas begin oktober op de hoogte gebracht dat er sprake was van een overschrijding van ongeveer €2 miljoen én dat dit gedekt kon worden uit overschotten uit andere projecten.

Afgelopen maandag vond de raadscommissie dat de wethouder op dát moment, dus begin oktober, de raad had moeten inlichten. Berend de Vries legde uit dat hij dat toen niet heeft gedaan omdat hij eerst precies wilde uitzoeken wat er aan de hand was. “Ik had toen geen concreet en volledig beeld en ik zou geen antwoord hebben gehad op uw vragen.” Toch dat een ruime meerderheid van de raadsleden daar anders over en drong er op aan dat de wethouder toch beter eerder de raad had kunnen informeren en erbij vertellen dat hij de zaken aan het uitzoeken is en nog niet alles weet en dat dit beter zou zijn geweest dan helemaal niets zeggen. Dit was derde fout en na enig aandringen gaf de wethouder ook dit punt toe en bood hiervoor eveneens zijn excuses aan.

Want op 17 oktober 2016 heeft de wethouder hierover het College geïnformeerd pas op 14 november is er een brief gestuurd aan de gemeenteraad over het debacle. Een brief die echt zo summier was, dat er een brief van de VVD-fractie met veel vragen over het ‘hoe en waarom’ nodig was om alle gebeurtenissen boven tafel te krijgen.

De gemeenteraad heeft uiteindelijk geen andere keus dan de extra €2,3 miljoen toe te staan, want niemand wil blijven zitten met een niet-afgemaakt plein bij het station.

LocHal

De extra €1,75 miljoen die de LocHal gaat kosten zit voor een deel (€750.000,-) in een subsidie die was aangevraagd en vervolgens afgewezen bij OpZuid, een Europees fonds voor innovatie in Zuid Nederland. Dat dit risico er in zat, was op 1 februari 2016, toen de raad toestemming gaf, al bekend.

In de oorspronkelijke berekening is de gemeente ervan uit gegaan dat de Btw-kosten van de renovatie van de LocHal konden worden betaald uit de Btw-opbrengst van de verhuur aan bkkc. Echter, nu blijkt dat het bkkc helemaal geen BTW hoeft te betalen en dat dus deze Btw-opbrengsten er niet zullen zijn. Bovendien wil het bkkc meer vierkante meters huren dan waar rekening was gehouden. Het gevolg is een extra kostenpost van ongeveer €1 miljoen voor de gemeente Tilburg.

Onder andere CDA, VVD, OPA en Lokaal Tilburg uitten kritiek omdat het vrij eenvoudig is om te weten te komen of een organisatie Btw-plichtig is, slechts een telefoontje naar de Belastingdienst is voldoende. Dat de gemeente echter vertrouwd had op de informatie van bkkc zelf en dit niet had gecontroleerd werd de wethouder kwalijk genomen.