Waarom de gemeente zichzelf soms uitnodigt voor je ‘house warming party’

Stel je voor: na veel zoeken en moeite vind je in Tilburg een betaalbare huurwoning; gezien de schaarste op dit vlak een hele prestatie. Blij meld je je bij de Stadswinkel, afdeling Burgerzaken om je nieuwe adres door te geven. Maar in plaats dat ze delen in de feestvreugde, zetten ze er een domper op. Of ze even langs kunnen komen, om te checken of je wel echt woont op dat adres.

Als goed bedoelende en eerlijke burger kun je je dan behoorlijk beledigd voelen bij zoveel wantrouwen en het bovendien ervaren als een schending van je privacy.

Als dit je overkomt, ben je één van de ‘goeden’ die noodzakelijkerwijs wel vaker moeten lijden onder de ‘kwaden’. Want wat hier gebeurt is beleid, en er zit ook een wet aan vast. De Wet basisregistratie personen.

De Wet basisregistratie personen, die wordt uitgevoerd door de gemeente, is in juli 2013 aangepast omdat bleek dat er nietsvermoedende burgers slachtoffer waren geworden van adresfraude. Zonder hun medeweten hadden onbekenden zich ingeschreven op hun adres, om zodoende allerhande inkomsten op te strijken en (verkeers)boetes te ontlopen. (Zie filmpje hieronder van de Rijksoverheid.)

Om in het vervolg te voorkomen dat dit opnieuw kon gebeuren, werd in de wet vastgelegd dat alle instanties die met adresgegevens werken, een melding moeten doorgeven aan de gemeente als er iets vreemds aan de hand is. Een medewerker van de gemeente moet dan ter plekke gaan kijken. Onderzoek doen dus.

Dat dit alsnog flink fout kan gaan bleek deze week uit de uitzending van Nieuwsuur, waarin werd onthuld dat duizenden Polen hebben gefraudeerd met de WW-uitkeringen van het UWV. Het UWV wist, of kon weten, dat er ‘iets goed mis was’ omdat er zelfs tot 61 personen op eenzelfde adres stonden ingeschreven. Deze inschrijving was alleen voor het UWV een feit; voor de gemeentelijke basisadministratie woonden deze 61 mensen daar niet, waren ze onbekend. En omdat dit best wel opmerkelijk is, was het UWV wettelijk verplicht dit te melden bij de gemeente. Het is dus niet alleen een ‘foutje’, maar een overtreding van de wet dat het UWV niks heeft gemeld aan de gemeente. Hier heeft minister Wouter Koolmees zeker wel wat uit te leggen aan de gemeente Tilburg.

Naast de aanleidingen die in de wet staan om onderzoek naar woonadressen te doen, kan de gemeente ook zelf beslissen wanneer zij vindt dat een onderzoek nodig is. Bijvoorbeeld als iemand meerdere keren binnen heel korte tijd verhuist. Of wanneer er al eens eerder een onderzoek is gedaan naar een persoon. Of als iemand anders, een andere inwoner, een melding doet bij de gemeente dat er ‘iets niet zou kloppen’.

In dat soort situaties kan het dus voorkomen dat de gemeente ‘zichzelf uitnodigt voor de house warming party’. Vervelend voor wie niks op zijn of haar kerfstok heeft. De goeden lijden onder de kwaden.