Bedrijventerreinen Brabant: vraag en aanbod niet in balans

Het Provinciebestuur van Brabant heeft als één van haar taken om goed overzicht te houden op bedrijventerreinen. Zijn er genoeg bedrijventerreinen om aan de vraag te voldoen? Is de kwaliteit hoog genoeg en voldoen ze aan de wensen van bedrijven die zich – misschien – nieuw in Brabant willen vestigen. Daarbij probeert de Provincie voorspellingen te doen over de komende jaren.

Eind 2014 heeft de provincie samen met de Brabantse regio’s vooruitzichten gemaakt van de ruimtebehoefte aan bedrijventerreinen. Daaruit bleek dat in Brabant een tekort aan ruimte voor zeer grootschalige logistiek dreigde te ontstaan. Daarentegen was er een te groot aanbod aan plannen voor terreinen voor MKB en diensten.

De huidige vooruitzichten geven aan dat tot en met 2020 er nog extra ruimtebehoefte is voor bedrijventerreinen, maar daarna neemt de groei sterk af en na 2030 is de verwachting dat er ruimte op bedrijventerreinen over zal zijn. Daarom kan een teveel aan nieuwe plannen voor bedrijventerreinen vervelende gevolgen hebben. Het leidt tot slecht gebruikte terreinen en infrastructuur: wegen en verbindingen. Het tast het landschap onnodig aan; het maakt dat de uitgifteprijzen omlaag gaan en het kan leiden tot onduidelijkheid bij bedrijven.

Werkgelegenheid per regio
• In alle Brabantse regio’s groeit het aantal banen op bedrijventerreinen in de periode 2014-2016. In West-Brabant ligt de groei lager dan in de andere regio’s door een daling in de zorgsector en de industrie (Philip Morris, Bergen op Zoom).
• In West-Brabant laat de sector Vervoer en opslag (logistiek) de grootste banengroei zien. In Midden-Brabant (regio Tilburg) is dit de sector industrie en in Noordoost- en Zuidoost-Brabant ligt de grootste groei bij de zakelijke diensten.

Tussen 2014 en 2016 kwamen er bijna 15.000 banen bij op Brabantse bedrijventerreinen, een toename van 3%. De grootste groei zit in de sectoren zakelijke diensten (4.700 banen) en industrie (3.600 banen). De jarenlange daling van banen in de industrie is sinds 2014 voorbij. Het aantal banen in Brabant buiten bedrijventerreinen is nagenoeg gelijk gebleven.

Sinds 2014 zijn in Tilburg en regio Midden Brabant 67 hectaren aan bedrijventerreinen er bij gekomen. Hiervan is Vossenberg West 2 de belangrijkste locatie. Op 3 juli 2017 heeft de gemeenteraad van Tilburg besloten om Wijkevoort te gaan ontwikkelen tot bedrijventerrein en erin toegestemd dat een bestemmingsplan-wijziging kan worden voorbereid.

Er zijn 583 bedrijventerreinen in Brabant, met een totale oppervlakte van bijna 12 duizend hectare. De afgelopen twee jaar steeg de uitgifte van nieuwe grond op deze terreinen; in 2015 en 2016 werd respectievelijk 118 en 117 hectare aan bedrijfsgrond uitgegeven. De uitgifte is daarmee 40% hoger dan de twee jaar ervoor. De uitgifte vond vooral plaats op terreinen voor zeer grootschalige logistiek en op gemengde terreinen voor MKB en diensten.

In de afspraken over bedrijventerreinen die de vier Brabantse regio’s afgelopen jaar hebben gemaakt zijn onder meer de locaties bepaald waar de groeiende vraag naar ruimte voor zeer grootschalige logistiek kan worden opgevangen, zoals Wijkevoort in Tilburg, Heesch-West en Logistiek Park Moerdijk.

Gemeenten in Brabant hebben nog veel plannen om de komende tien jaar terreinen voor MKB-bedrijven te ontwikkelen. Met de nieuwe afspraken voor bedrijventerreinen is het aantal geplande hectaren met 15% verminderd. Desondanks is er voor het MKB nog steeds een uitgeefbaar aanbod van 561 hectare, terwijl de verwachte vraag maar 197 hectare is. Het verder verminderen van plannen blijft dan ook een belangrijk onderwerp van gesprek met de gemeenten.

Afgezien van het teveel aan plannen, heeft 20% van de Brabantse bedrijventerreinen te maken met structurele leegstand. Een of meerdere bedrijfspanden op deze terreinen staan langer dan drie jaar leeg. Twee jaar geleden gold dat nog voor 16% van de terreinen.

De leegstand en veroudering van terreinen is, naast het overaanbod aan plannen voor kleinschalige gemengde terreinen, een probleem. Dit blijkt uit een analyse van de ontwikkelingen op Brabantse bedrijventerreinen tussen 2014 en 2017.

Sinds 2014 is de herstructurering van 30 bedrijventerreinen door de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij (BOM) afgerond. Nu kampt nog 30% van de terreinen met veroudering (173 terreinen). Voor 96 van deze terreinen hebben gemeenten plannen voor herstructurering, waarvan een deel al in uitvoering is. Voor 77 verouderde terreinen pakken gemeenten de herstructurering (voorlopig) nog niet op.

In 2018 vindt een nieuwe prognose plaats van de vraag naar ruimte op Brabantse bedrijventerreinen in de komende 10 jaar.

Bron: Provincie Noord-Brabant |