Politiek van maandag 7 mei: afbouw gesubsidieerde arbeid

Op maandag vergaderen de raadscommissies. De commissies zijn er om de gemeenteraads-vergadering voor te bereiden. De raadsleden in een commissie gaan in discussie over voorstellen van burgemeester en wethouders, of zetten zelf onderwerpen en voorstellen op de agenda.

Deze maandag staat er een commissievergadering op de raadskalender. ’s Avonds om 19.00 uur begint de commissie ‘Economie’ aan een tweetal onderwerpen.

• De inrichting van ‘plinten’, de begane grond van appartementsgebouwen in de stad. Tot nu toe is het beleid dat op die begane grond altijd winkels komen. Maar door het afnemen van de behoefte naar winkelruimten, onder andere doordat mensen steeds vaker via internet kopen, is de vraag of dit beleid zo voortgezet moet worden.
• De afbouw van gesubsidieerde arbeid.

Gesubsidieerde arbeid heeft al een lange geschiedenis.

De meeste gesubsidieerde banen komen uit de Banenpoolregeling, welke later werd omgezet in een melkertbaan. De melkertbaan werd in 1994 ingevoerd en vernoemd naar de toenmalige minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, Ad Melkert. De melkertbaan was een initiatief in Nederland om mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt via gesubsidieerde arbeid werkervaring op te laten doen. Personen werkzaam in een melkertbaan werden soms ‘melketiers’ genoemd, hun baan een ‘werkervaringsplaats’.

Een van de voorwaarden van de melkertbanen was dat deze vorm van gesubsidieerde arbeid niet zou concurreren met bestaande banen aan de onderkant van de arbeidsmarkt om zo verdringing van die banen door melkertbanen te voorkomen. Hierdoor werden veel melkertbanen gemaakt in sectoren waar voordien geen marktwerking was, zoals stadswacht, conciërge of thuiszorgmedewerker. Het salaris voor een melkertbaan bedroeg maximaal 1,2 keer het minimumloon, maar een alleenstaande mocht maximaal 32 uur werken, zodat hij of zij nooit meer dan 90% van een minimum inkomen kon verdienen.

De grootste kritiek op de melkertbanenconstructie was dat de gesubsidieerde werknemers nauwelijks doorstroomden naar de reguliere arbeidsmarkt. Na het vertrek van Ad Melkert uit de Nederlandse politiek werden de melkertbanen omgedoopt tot Instroom-Doorstroom- of ID-banen, waarbij de naam duidelijker moest wijzen naar het uiteindelijk beoogde doel, het (her-)integreren van de persoon in de normale arbeidsmarkt.

In 2004 besloot de Rijksoverheid de ID-banen af te schaffen. Dit kon in fases gebeuren; gemeenten mochten zelf bepalen in welk tempo zij de afschaffing lieten plaatsvinden.

De gemeente Tilburg deed dit in 2003 door alle medewerkers met een ID-baan te laten screenen door een extern bureau. Mensen die wilde uitstromen naar regulier werk konden dit aangeven. Medewerkers die het erg naar hun zin hadden op hun werkplek mochten dit ook aangeven. Deze kregen hierna van de gemeente Tilburg de titel ‘blijver’ wat vervolgens inhield dat zij een schriftelijke toezegging kregen dat ze tot hun pensioen mochten blijven, mits het rijk dit bleef subsidiëren.

Voor sommige werkgevers hield deze status ‘blijver’ in dat er ook niet meer in uitstoom geïnvesteerd hoefde te worden. Ook werd het salaris van deze zogenaamde ‘blijvers’ bevroren, geen indexering en periodieke verhoging meer. Later is dit in 2009 door de rechter rechtgezet en hebben ze dit geld met terugwerkende kracht teruggekregen en groei tot 130% minimumloon werd mogelijk. Het verweer van de werkgevers was gebaseerd op opgegeven werknemers die niet geschikt zouden zijn voor regulier werk. Dit was door gemeente Tilburg goedgekeurd, maar de rechter heeft dit niet gehonoreerd.

Door crisis en bezuinigingen van het rijk in 2010 besloot gemeente Tilburg niet meer te willen investeren in deze groep, waardoor de definitieve afbouw van deze banen werd ingezet door de oprichting van het mobiliteitscentrum.