Burgers betrekken bij de politiek

Hoe betrekt de gemeentepolitiek de burgers van Tilburg? In de vergadering van de commissie Bestuur van maandag 23 mei lijkt dat de hamvraag waar de meeste gespreksonderwerpen over gaan.

Referendum

In december 2015 vroegen bijna 10.000 Tilburgers om een referendum over de verbouwing van het Stadhuis (Stadskantoor 1) en de inrichting van de omgeving, met daarin ook de vraag of er wel of geen winkels in het Stadhuis mogen komen. De gemeenteraad heeft het verzoek om dit referendum op 1 februari goedgekeurd, om deze een ruime maand later weer in te trekken. De reden hiervan was, dat het raadsbesluit waarover het referendum officieel (formeel) ging, dat van 21 september 2015, ijlings door de gemeenteraad werd ingetrokken.

Wel werd besloten dat het referendum geëvalueerd moet worden, met burgemeester Peter Noordanus als kartrekker. Deze laatste had een brede evaluatie al eerder, in november 2015, toegezegd en herhaalde deze toezegging op 7 maart 2016. Deze maandagochtend werd het huiswerk van de burgemeester besproken en goedgekeurd. Het onderzoek naar het nut van stedelijke referenda zal in het najaar worden beantwoord, met als vraag of het een zinnige manier is om burgers te betrekken bij een kwestie, wat de rol van de gemeenteraad is bij referenda en wat de beste manier is om een referendum te organiseren. Bijvoorbeeld rond de aanvraag: moet de aanvraag van een referendum ook digitaal kunnen, zoals ook landelijk gebeurt? Of moet het een papieren procedure blijven?

Burgerbegroting

In dezelfde commissievergadering kwam PvdA met een voorstel ‘Burgerbegroting’. Met dit idee wil de PvdA dat burgers zelf een (klein) deel van de gemeentelijke begroting gaan bepalen, gaan beslissen waaraan die wordt besteed. Het bedrag, een kleine €2 miljoen komt neer op 5% van de opbrengst uit de OZB (Onroerende Zaak belasting). Volgens de PvdA is dit idee, dat al in diverse Duitse steden en enkele Nederlandse gemeenten wordt toegepast, een uitbreiding op het al bestaande systeem van burgerinitiatieven.

Dit initiatief van de PvdA bleek weinig draagvlak te kunnen krijgen onder collega-raadsleden. Het zou een gat in de begroting veroorzaken, het was tegelijkertijd maar een schijntje op de bijna 900 miljoen euro die de gemeentebegroting jaarlijks verdeelt en de PvdA had veel beter kunnen samenwerken in de bestaande werkgroepen van de gemeenteraad, die al met participatie van burgers bezig zijn. Auke Blaauwbroek (PvdA) vond daarentegen dat de werkgroepen geen democratisch gehalte hebben en dat de discussie in de raadszaal moet worden gevoerd en niet in de werkgroepen.

Inspraak op de Perspectiefnota

Jaarlijks in mei en juni voert de gemeenteraad een uitgebreide discussie over de plannen voor het volgende jaar, de Perspectiefnota. En gebruikelijk krijgen burgers uitgebreid de gelegenheid om in te spreken hier over. Echter, burgers maken van deze mogelijkheid steeds minder gebruik en degenen die er wel gebruik van maken zijn elk jaar ongeveer dezelfde mensen.

Hierover is een enquête gehouden onder raadsleden. De verbeter- en kritiekpunten uit de enquête zijn:

• voor insprekers is de raadszaal intimiderend/hoogdrempelig en de werkvorm is zeer formeel en langdradig
• kies voor een andere werkvorm met als doel om echt een gesprek te hebben met elkaar
• de begeleiding van insprekers kan beter door hen beter te informeren over de bedoeling;
• de insprekers zijn steeds dezelfde mensen, weinig nieuwe input;
• we doen niets met de inbreng van de insprekers, geen participatie, schijninspraak.

In enkele werksessies hebben raadsleden zelf vijf vormen bedacht waarin zij op een andere manier de inspraak van burgers willen organiseren.

1. Experiment op wijkniveau
   Een experiment op wijkniveau uitvoeren ‘wat zijn de wensen van de wijk versus de plannen van de gemeente’. Raadsleden organiseren in samenwerking met een wijk- of dorpsraad en de wijkregisseur van de gemeente een wijkgesprek. Zij bepalen samen de agenda en maken een overzicht van ‘belangrijke spelers vanuit de wijk’ die zeker aanwezig moeten zijn (actieve wijkbewoners & professionals). Het wijkgesprek is een open bijeenkomst, alle wijkbewoners zijn welkom.
2. Combi van digitaal platform & raadsleden op pad.
   De raad kiest 10 thema’s uit de Perspectiefnota waarop de stad kan reageren. Reageren kan via een digitaal platform maar ook door persoonlijk contact met raadsleden. In het laatste geval gaan raadsleden in koppels de stad in (bijvoorbeeld naar de markt) met flap-over en post-its om in gesprek te gaan met Tilburgers over de 10 thema’s uit de Perspectiefnota.
3. Speeddate & elevatorpitch.
   Organiseer een speeddate en/of elevatorpitch. Bij de speeddate nemen de mensen die een boodschap hebben plaats in een zitje. Raadsleden gaan langs om zelf informatie op te halen. Bij de elevatorpitch krijgen burgers de tijd om kort en beknopt hun mening te geven over de plannen die in de Perspectiefnota staan.
4. Burgerbegroting.
   Hetzelfde initiatievoorstel van de PvdA dat dezelfde ochtend is besproken om burgers een stem te geven in de bestemming van 5% van de onroerendezaakbelasting (OZB).
5. Inspraakavond & een informatiemarkt.
   Een inspraakavond in de raadszaal gecombineerd met een presentatiemarkt in de burgerzaal van gemeentelijke op stapel staande of min of meer afgeronde initiatieven (bibliotheek, Piushaven, nieuwe burgerinitiatiefloket, etc. etc. ) In combinatie met pitches (marktkramen/stand) van bewonersorganisaties of verenigingen enkele uren voorafgaande aan de inspraakavond. Eventueel met een klein cultureel programma, met een hapje en een drankje.

In de bespreking werden opties ‘Speeddate & elevatorpitch’ (verhaal in drie minuten vertellen) in combinatie met een een inspraakavond en informatiemarkt het vaakst genoemd als mogelijkheden die nog dit jaar kunnen worden uitgevoerd, terwijl de ideeën ‘Burgerbegroting’ in combinatie met ‘gesprekken in de wijken’ voor volgende jaren één keer werden genoemd.

Cecile van Berkel (CDA) stelde ten slotte de vraag, hoe mensen in de stad nou eigenlijk zelf betrokken willen worden bij de Perspectiefnota.

De vergadering is terug te zien en te luisteren via:
tilburg.notubiz.nl/vergadering…23-05-2016.