Enexis wil ruim 18 miljoen euro lenen van Tilburg, voor 60 jaar

Het energiebedrijf Enexis is eigendom van aandeelhouders. Deze aandeelhouders zijn vijf provincies en 88 gemeenten, waaronder respectievelijk Provincie Brabant en gemeente Tilburg.

Voor de energietransitie wil Enexis graag 500 miljoen euro lenen voor een looptijd van 60 jaar. De bedoeling is dat alle aandeelhouders gezamenlijk dit geld lenen aan Enexis, naar evenredig deel van hun aandeel in het bedrijf.

Gemeente Tilburg is aandeelhouder van Enexis voor ruim 3,7 procent, zodat het uit te lenen bedrag neerkomt op ruim 18,6 miljoen euro. Dit geld heeft Tilburg niet zelf op haar bankrekening staan en zal dus op haar beurt ook weer geleend moeten worden. Geld lenen om het uit te lenen, kortom. De onderhandelingen over deze lening zijn al sinds oktober 2019 aan de gang, geheel achter gesloten deuren. Maandag 15 juni 2020 werd de gemeenteraad van Tilburg hierover geïnformeerd.

Enexis heeft zelf een eigen vermogen van 1300 miljoen (= 1,3 miljard) euro. Echter, dat geld zit in installaties en gebouwen en is dus niet vrij uit te geven. Het bedrijf denkt 1,9 miljard euro nodig te hebben voor de verduurzaming van de energiehuishouding en aanpassing van het energienetwerk.

De eerste 10 jaar wordt er niks van de lening afgelost, maar betaalt Enexis alleen de rente aan de aandeelhouders. Pas vanaf 2030 gaat Enexis de lening aflossen en dit duurt dus tot 2080.

Het gaat om een achtergestelde lening. Dit betekent dat, wanneer Enexis failliet zou gaan, de aandeelhouders het laatste aan de beurt zijn bij de aflossing. Dit betekent in de praktijk dat een lening dan niet wordt terug betaald.

De schuld kan ook op enig moment worden omgezet in (nog meer) aandelen. Dit gebeurt wanneer de kredietwaardigheid van Enexis omlaag gaat, doordat kredietwaardigheidsbeoordelaars het bedrijf afwaarderen. De aandelen kunnen overigens niet vrij verkocht worden op de aandelenmarkt. Want in de wet is bepaald dat alleen Nederlandse overheden aandeelhouder kunnen zijn.

“Is het verstrekken van een lening aan Enexis een taak van een gemeente?”

Wethouder Oscar Dusschooten stelde deze vraag aan zichzelf en gaf ook meteen het antwoord er achteraan. Volgens hem is in dit geval het verstrekken van een lening een publieke (gemeentelijke) taak, omdat het energiebedrijf een maatschappelijke taak vervult, namelijk de samenleving voorzien van elektriciteit op een betrouwbaar en stabiel netwerk. Enexis heeft daarbij de taak om de energietransitie naar duurzame en CO2-neutrale energie mogelijk te maken. Dat maakt dat het verstrekken van deze lening aan dit bedrijf een publieke taak is, dus een taak van de gemeente. Aldus de wethouder.

LST raadslid Peter van den Hoven wil graag eerst een raadsdebat voeren over dit besluit, maar heeft daarvoor twee andere partijen nodig die dit ook willen. CDA, VVD, D66, SP en GroenLinks vonden een debat niet nodig, andere partijen waren niet in de (digitale) vergadering aanwezig. De raad neemt 22 juni 2020 een besluit over de lening.